46 mld zł zaległości na koniec roku. Biznes wycofa się z inwestycji?

Powód jest jasny: skala zaległości w polskiej gospodarce osiągnęła alarmujący poziom, zbliżając się na koniec listopada 2025 roku do kwoty 46,2 mld zł.

Lawinowy wzrost obaw o płynność

Problem nieterminowych płatności przestał być jedynie statystycznym ryzykiem, a stał się codziennym zagrożeniem dla płynności finansowej. Kwota zaległych zobowiązań (opóźnionych o co najmniej 30 dni) wzrosła o ponad 1,9 mld zł w ciągu roku i o blisko 3,7 mld zł w porównaniu z rokiem 2023.

Autorzy raportu zwracają uwagę na gwałtowną zmianę nastrojów wśród właścicieli firm:

“(…) lawinowo narasta problem nieterminowych wpłat – obawy o opóźnienia płatności od kontrahentów zgłasza już co piąta firma (19 proc.), co stanowi drastyczny wzrost o 13,8 pkt proc. w stosunku do poprzednich lat”.

ZUS w górę. Ile naprawdę zapłacisz i dlaczego warto pomyśleć o alternatywie!

Nowe strategie obronne

W obliczu narastającego ryzyka, przedsiębiorcy porzucają pasywną postawę na rzecz twardych mechanizmów rynkowych. Dane pokazują ogromną zmianę w podejściu do zabezpieczania należności w porównaniu z latami ubiegłymi.

Znamienny jest wzrost znaczenia strategii polegających na:

• skracaniu terminów płatności – deklaruje to obecnie 19 proc. firm (wobec zaledwie 6 proc. w 2022 roku),
• ubezpieczaniu należności – na to rozwiązanie decyduje się 17 proc. podmiotów (skok z poziomu 2,6 proc. w 2022 roku).

Największe lęki 2026 roku

Zatory płatnicze to jednak niejedyny problem. Przedsiębiorcy wskazują na “mieszankę wybuchową” kosztów, która może zdusić planowane inwestycje. Na liście największych obaw związanych z 2026 rokiem dominują czynniki regulacyjne i fiskalne.

1. Podwyżka składek ZUS – wskazana przez 29 proc. badanych jako główne zagrożenie.
2. Ceny energii i zmiany podatkowe – budzą niepokój u 22 proc. właścicieli firm.
3. Wzrost płacy minimalnej – obawia się go 19 proc. przedsiębiorców.
4. Niepewność geopolityczna – pozostaje istotnym czynnikiem dla 18 proc. podmiotów.

Jakie wyzwania stoją przed biznesem? Prognozy na 2026 rok

Rok 2025 nie był stracony?

Mimo czarnych chmur nad płynnością finansową, mijający rok 2025 dla wielu podmiotów był okresem intensywnego rozwoju. Połowa badanych (51 proc.) ocenia go pozytywnie, a co szósty właściciel firmy mówi wręcz o czasie “zdecydowanie dobrym”.

Sukces ten opierał się na dwóch filarach: inwestycjach w produkty (35 proc.) oraz kompetencjach pracowników (29 proc.). Efekty są wymierne:

• 27 proc. firm skutecznie pozyskało nowych kontrahentów,
• 26 proc. odnotowało realną poprawę wyników finansowych,
• 24 proc. zwiększyło zatrudnienie, co świadczy o wciąż dużej odporności sektora prywatnego.

Podsumowując, rok 2026 będzie dla polskiego biznesu czasem wielkiej weryfikacji dyscypliny płatniczej. Firmy, które nie wdrożą systemowych rozwiązań zapobiegających zatorom, mogą mieć problem z utrzymaniem pozytywnej dynamiki rozwoju, którą wypracowały w ostatnich miesiącach.