Płatności odroczone zmieniają nawyki konsumentów. Miliardy wydane w cztery miesiące

Jak wynika z danych BIK, od początku raportowania BNPL (listopad 2022 r.) – 3,5 mln klientów skorzystało z 208 mln transakcji odroczonych. Portfel BNPL na koniec czerwca opiewał na 1,12 mld zł; było to 6,4 mln transakcji. Ponadto, liczba i kwota transakcji rośnie, w pierwszych czterech miesiącach 2026 r. udzielono 41,5 proc. więcej transakcji na kwotę o 36 proc. większą niż w tym samym czasie 2025 r.

Zdaniem autorów raportu, rynek „kup teraz, zapłać później” to już nie tylko wygodny sposób płacenia, ale pokazuje zmianę w podejściu konsumentów do pieniędzy. „Osoby korzystające z BNPL różnią się między sobą – jedni dokładnie planują wydatki, inni kupują pod wpływem chwili – uważają autorzy. Wytypowali oni cztery typy użytkowników tych płatności.

Polacy w średnim wieku zadłużeni na 28 mld zł. Rynek pracy nie ułatwia zmian, dowiedz się więcej!

Poznaj cztery grupy użytkowników płatności odroczonych

Pierwsza to „Świadomi finansowo” – mają oni planować, porównywać i kontrolować swoje wydatki. „Realizują transakcje najwyższej wartości, a ich zachowania pozostają stabilne w czasie. To także grupa z dużym udziałem nowych użytkowników (kwalifikuje się do niej 63 proc. nowych klientów), w tym osób 65+. Blisko 70 proc. pozostaje konsekwentna w swoich nawykach w skali roku, jednak część użytkowników z czasem zmienia podejście” – zauważyli autorzy raportu.

Z kolei „Impulsywni łowcy okazji” to osoby, które reagują na promocje i bieżące potrzeby, przez co rzadziej planują. „Większość utrzymuje swoje nawyki, ale część zwiększa skalę korzystania z BNPL. Aż 84,5 proc. użytkowników pozostaje wiernych swoim nawykom kredytowym, jednak część z nich zaczyna korzystać z finansowania coraz intensywniej. Średnia kwota transakcji to 726 zł – dodali autorzy.

„Elastyczni pragmatycy” to natomiast osoby, które dostosowują decyzje do bieżącej sytuacji finansowej, choć zwykle zachowują równowagę, to część ogranicza wydatki i rezygnuje z finansowania. „Pokazują, że BNPL może wspierać zarządzanie płynnością. 82 proc. osób z tej grupy nie zmienia swojej postawy. Średnia kwota transakcji to ok. 263 zł” – wskazali autorzy.

Ostatnia grupa, czyli „Aktywni entuzjaści” – zdaniem BIK – intensywnie i regularnie korzystają z odroczonych płatności. „Najsilniej widać tu napięcie między kontrolą budżetu a chęcią natychmiastowej konsumpcji. To najmłodsza grupa (do 24 lat), z przewagą kobiet. Tylko niewielka część z tej grupy (niecałe 13 proc.) przechodzi do mniej intensywnych form korzystania z kredytów” – podkreślili autorzy raportu.

Inflacja przestała straszyć Polaków? Większy niepokój budzi widmo bezrobocia, dowiedz się więcej!

Jak płatności odroczone zmieniają nawyki konsumentów?

W ocenie cytowanego w raporcie Łukasza Kamińskiego z BIK, jednym z najważniejszych wniosków badania jest ewolucja zachowań i postaw użytkowników BNPL.

„Z pozoru stabilne zachowania finansowe każdej z grup, w rzeczywistości są bardzo dynamiczne. W relatywnie krótkim czasie – już w ciągu 12 miesięcy część klientów modyfikuje swoje nawyki finansowe i przechodzi do innej grupy konsumenckiej” – zauważył Kamiński.

Ponad połowa „Zetek” mieszka z rodzicami. Powodem są nie tylko finanse, dowiedz się więcej!

Dodał, że obserwuje się, iż wraz z doświadczeniem w korzystaniu z odroczonych płatności zmieniają się zachowania konsumentów.

„Już nawet po kilku transakcjach osoby, które wcześniej planowały wydatki i podejmowały decyzje w sposób przemyślany, zaczynają działać bardziej impulsywnie i chętniej reagują na okazje. Ten zwrot dotyczy częściej niż co dziesiątego klienta świadomego finansowo” – zaznaczył.