Widmo trudnej zimy w Europie. Komisja Europejska apeluje o cięcie zużycia prądu i gazu
Unia Europejska stoi przed wyzwaniem nadchodzącego sezonu grzewczego. Komisarz UE ds. energii i mieszkalnictwa Dan Jørgensen skierował list do rządów państw członkowskich, w którym apeluje o podjęcie dobrowolnych działań ograniczających popyt na gaz ziemny i energię elektryczną. Powodem są “wyjątkowo niskie” poziomy rezerw w unijnych magazynach oraz wysokie ceny surowców dyktowane światowym kryzysem energetycznym.
Bruksela chce zapobiec panice zakupowej i dalszemu podbijaniu stawek na giełdach, dlatego uelastycznia dotychczasowe rygorystyczne wymogi. Państwa członkowskie mają zmierzać do zapełnienia magazynów na poziomie 80 proc., zamiast forsować ambitny, ale trudny do osiągnięcia w obecnych warunkach próg 90 proc.
Paraliż w Cieśninie Ormuz bije w europejski rynek
Główną przyczyną napięć na rynkach surowcowych pozostaje eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie. Po wybuchu działań zbrojnych z udziałem USA, Izraela oraz Iranu, ten ostatni zablokował i zaminował kluczową dla światowego handlu Cieśninę Ormuz. Przez to wąskie gardło, łączące Zatokę Perską z otwartym oceanem, przestała przepływać większość dostaw – obecnie wolumen transportowanego tamtędy surowca wynosi zaledwie 40 proc. poziomu sprzed kryzysu.
Zakłócenia w łańcuchach dostaw oraz skok cen ropy powyżej 100 dolarów za baryłkę bezpośrednio przełożyły się na wolniejszy tempo odbudowy europejskich zapasów gazu:
- średnia unijna – rezerwy gazu w całej UE wynoszą obecnie 70,87 proc. (ok. 802 TWh), dla porównania – pięcioletnia średnia dla tego okresu sięga 85,4 proc., a w analogicznych miesiącach lat 2023–2024 poziom 80–90 proc. udawało się osiągnąć już w okresie letnim,
- geografia magazynowania – aż dwie trzecie unijnych zdolności magazynowych skupione jest w pięciu krajach (Niemcy, Włochy, Francja, Holandia i Austria), państwa pozbawione takich instalacji – zgodnie z unijnym rozporządzeniem – zobowiązane są do rezerwowania 15 proc. swojego rocznego zużycia w instalacjach sąsiadów.
Cena wojny z Iranem. Polscy kierowcy i firmy stracili ponad 20 mld złotych!
Polska w ścisłej czołówce bezpieczeństwa
Na tle trudnej sytuacji w Europie Zachodniej pozycja Polski wygląda wyjątkowo stabilnie. Z danych operatora Gas Storage Poland oraz europejskiego stowarzyszenia Gas Infrastructure Europe (GIE) wynika, że polskie magazyny gazu są niemal w pełni zapełnione:
- poziom napełnienia – wskaźnik skoczył do 98,89–99 proc., co przekłada się na około 36,4 TWh zgromadzonego surowca,
- poduszka bezpieczeństwa – wysokie rezerwy pozwalają Polsce spokojnie wejść w sezon zimowy bez konieczności dokonywania gwałtownych i kosztownych zakupów spotowych na zdestabilizowanym rynku międzynarodowym.
Choć unijny komisarz zapewnia, że na ten moment nie ma bezpośredniego zagrożenia dla ciągłości dostaw, Bruksela rekomenduje utrzymanie oszczędnego gospodarowania energią, wzorem rozwiązań wdrażanych podczas kryzysu z 2022 roku.
źródło: PAP, Forsal
