Wiedza finansowa Polaków. Ponad połowa boi się inwestować
Co trzeci Polak ocenia swoją wiedzę ekonomiczną jako niską – wynika z raportu “Poziom wiedzy finansowej Polaków”. Informacje ekonomiczne czerpiemy przede wszystkim z blogów i portali internetowych. Które obszary wiedzy finansowej Polaków wymagają edukacji?
Badanie “Poziom wiedzy finansowej Polaków” jest realizowane od 2018 r. przez Centrum Badań Marketingowych Indicator na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowości i Fundacji GPW.
Średnia ocena własnej wiedzy ekonomicznej badanych w skali 1-5 w 2025 r. wyniosła 2,92. Oznacza to wzrost w porównaniu do poprzedniego roku, gdzie średnia ocena wyniosła 2,85. I choć rozumiemy, w jaki sposób poprawa wiedzy ekonomicznej wpłynie na nasze życie, nadal wiemy za mało.
Potwierdzają to wyniki ogólnego poczucia bezpieczeństwa ekonomicznego Polaków. Blisko połowa respondentów ocenia ten obszar przeciętnie, 22% ocenia jako bardzo i raczej niski. Niespełna 1/3 Polaków swoje bezpieczeństwo ekonomiczne uważa za wysokie lub raczej wysokie.
“59 proc. Polaków po ostatnich 12 miesiącach uważa, że należy więcej i regularniej oszczędzać na tzw. czarną godzinę, a połowa z nich deklaruje, że oszczędności powinny być dywersyfikowane. 1/3 badanych wskazuje także, że należy ograniczać wydatki i prowadzić skromniejszy tryb życia” – tak na portalu X napisał były wicepremier Polski, Janusz Piechociński.
Dodatkowo, według badania Santander Banku, ponad 1/3 Polaków stwierdziła, że ich sytuacja finansowa pogorszyła się w porównaniu do zeszłego roku.
Polacy potrzebują edukacji finansowej?
Jaką wiedzę o inwestowaniu mają Polacy? W pytaniach o inwestowanie badani prawidłowo odpowiadali średnio na połowę pytań. W kwestii bankowości elektronicznej wyniki mają się jeszcze gorzej, zaledwie 1% respondentów odpowiedział prawidłowo na wszystkie pytania. Z prawidłowym wskazaniem kosztu kredytu radzi sobie 16%. Największą wiedzę badani posiadali w kwestii lokat i kont oszczędnościowych.
A jak czujemy się w temacie giełdy? Ponad połowa respondentów uważa, że ich wiedza o zasadach funkcjonowania Warszawskiej Giełdy Papierowej jest bardzo lub raczej niska. Przy tym 61% badanych osób nie inwestuje na giełdzie, ponieważ boi się ponieść straty. Podobna liczba osób (59%) boi się ryzyka związanego z inwestowaniem. Kolejnymi powodami są brak wystarczającej wiedzy oraz brak czasu na śledzenie informacji o rynku giełdowym.
Przy tym temacie warto przyjrzeć się znajomości instrumentów GPW. Średnio co trzeci Polak wie, czym są akcje lub obligacje. ETF-y, kontrakty terminowe, opcje i certyfikaty inwestycyjne znane są grupie od kilku do kilkunastu proc. Polaków.
Na koniec tego wątku warto wspomnieć, skąd Polacy czerpią wiedzę ekonomiczną. Ponad 60% badanych za źródło wiedzy ekonomicznej podaje blogi i portale internetowe, na kolejnej pozycji są media (34%). U blisko 1/3 badanych zaufaniem cieszą się banki i inne instytucje sektora finansowego.
Jak zarządzamy pieniędzmi, na co je wydajemy i jak uczymy dzieci gospodarowania budżetem? Sprawdź!
Które obszary wymagają poprawy?
Ponad 40% respondentów wskazało cyberbezpieczeństwo, jako najważniejszy obszar do poprawy swojej wiedzy. Następnie wskazywano kolejno system podatkowy, inwestowanie, system emerytalny, kredyty i pożyczki. Czy to wystarczy do zbudowania poczucia bezpieczeństwa ekonomicznego? Niekoniecznie.
“Powinniśmy być znacznie lepiej wyedukowani w kwestii procesów gospodarczych. Świat się robi coraz bardziej skomplikowany, gospodarka jest skomplikowana. Nawet nie wystarczą proste narzędzia finansowe, to trzeba naprawdę rozumieć, co się dzieje w gospodarce, jak ona się zmienia, gdzie są ryzyka, gdzie są szanse, jak się do tego dostosowywać.” – mówi agencji informacyjnej Newseria prof. Witold Orłowski, ekonomista z Akademii Finansów i Biznesu Vistula i Politechniki Warszawskiej.
Podsumowując, poziom wiedzy finansowej Polaków wzrasta, jednak wciąż wymaga poprawy. Obawy przed inwestowaniem wynikają m.in. z niewiedzy badanych. Jednocześnie, jak wynika z raportu, potrzebny jest u Polaków wyższy poziom wiedzy z zakresu inwestowania, bankowości elektronicznej i cyberbezpieczeństwa.
