Brak zaufania w polskim biznesie. Koszt dla gospodarki nawet 1 bln zł
Polska gospodarka może stracić szansę na pełne wykorzystanie planowanych inwestycji o wartości ok. 1 bln zł w energetykę, infrastrukturę i zbrojenia, jeśli przedsiębiorstwa nie zwiększą poziomu współpracy i zaufania – wynika z raportu Krajowego Rejestru Długów. Kogo w szczególności dotyka deficyt zaufania? Jakie kluczowe obszary wymagają zmian?
Z badania “Kapitał społeczny i zaufanie w polskim biznesie” wynika, że ponad połowa firm (54,4 proc.) rezygnuje z części transakcji nie z powodu ich nieopłacalności, lecz braku zaufania do kontrahentów. Łączną wartość utraconych w ten sposób możliwości oszacowano na 974 mld zł rocznie – niemal czterokrotnie więcej niż dekadę temu, kiedy było to 281 mld zł.
Jednocześnie 84,8 proc. przedsiębiorców uważa, że w relacjach biznesowych należy stale uważać, aby nie zostać oszukanym. Blisko połowa firm współpracuje wyłącznie ze sprawdzonymi partnerami, ograniczając otwartość na nowe relacje biznesowe.
Gospodarczy egoizm staje się faktem? Rząd ogłasza nową repolonizację, dowiedz się więcej!
Lepsze statystyki nie oznaczają poprawy zaufania?
Jak wskazuje cytowany w raporcie prezes KRD Adam Łącki, spadek odsetka firm rezygnujących z transakcji z powodu nieufności (z 47 do 32 proc. w ciągu 10 lat) nie oznacza poprawy sytuacji. Przedsiębiorstwa nauczyły się raczej zarządzać ryzykiem poprzez rozbudowane procedury, zabezpieczenia i gwarancje, co jednak nie zmniejszyło strat gospodarczych.
Problem nabiera szczególnego znaczenia w kontekście rządowych planów zwiększenia udziału polskich firm – w tym MŚP – w realizacji dużych inwestycji. Tymczasem 68 proc. przedsiębiorców uważa, że partnerzy działają uczciwie tylko przy zbieżności interesów, a ponad 60 proc. zakłada, że kontrahent wykorzysta lukę prawną, jeśli będzie miał taką możliwość.
Krytycznie niskie zaangażowanie pracowników w Polsce. To globalny problem? Sprawdź!
Na czym polega “paradoks uczciwości”?
Deficyt zaufania szczególnie dotyka małe i średnie firmy. Jak wynika z raportu, 46,2 proc. MŚP było proszonych o dodatkowe zabezpieczenia wyłącznie z powodu braku rozpoznawalności, mimo braku sygnałów nierzetelności. Zjawisko to określono jako “paradoks uczciwości”, który utrudnia nowym podmiotom wejście do łańcuchów dostaw.
ZUS i PIP zmieniają strategię. Kontrole w 2026 roku stają się zdalne i stałe, dowiedz się więcej!
Autorzy raportu wskazują trzy kluczowe obszary wymagające działań. Pierwszym jest poprawa dostępu do informacji o kontrahentach – 63,5 proc. firm MŚP chciałoby mieć takie dane w jednym miejscu. Drugim – większa przewidywalność inwestycji, umożliwiająca budowanie długoterminowych relacji biznesowych. Trzecim – zmiana kultury biznesowej i ograniczenie nieufności, szczególnie wśród najbardziej doświadczonych przedsiębiorców.
Eksperci podkreślają, że bez zaufania trudno będzie tworzyć konsorcja, rozwijać łańcuchy dostaw i efektywnie wykorzystywać krajowy potencjał w realizacji strategicznych inwestycji.
