Era AI w polskim MŚP? Pracodawcy wolą praktyczne umiejętności od dyplomu
Sztuczna inteligencja rewolucjonizuje nie tylko procesy operacyjne, ale i działy kadr w polskich firmach. Z najnowszego raportu EFL wynika, że w 2025 roku niemal co drugi przedsiębiorca z sektora MŚP przy rekrutacji wyżej cenił konkretne umiejętności niż wiedzę teoretyczną. Granica między “tradycyjnym” a “kompetencyjnym” modelem zatrudnienia staje się coraz cieńsza.
Z raportu EFL “Wykształcenie czy doświadczenie? Co pomaga w biznesie. Pod lupą” wyłania się obraz rynku pracy w fazie głębokiej transformacji. Choć 51 proc. firm wciąż opiera swoje decyzje głównie na posiadanej przez kandydata wiedzy, to już 47 proc. stawia na praktykę. Impulsem do tych zmian jest gwałtowny rozwój narzędzi opartych na sztucznej inteligencji.
AI wymusza nową definicję kompetencji
W dobie powszechnego dostępu do informacji, sama wiedza teoretyczna traci na znaczeniu na rzecz zdolności jej praktycznego zastosowania przy użyciu nowych technologii. Jak zauważają autorzy raportu, kluczowa staje się zwinność i gotowość do nauki.
“Sztuczna inteligencja zmienia sposób myślenia o kompetencjach pracowników, tym samym zmienia kryteria rekrutacji. Coraz częściej kluczowe staje się to, co kandydat realnie potrafi, jak szybko się uczy i jak adaptuje do nowych narzędzi oraz modeli pracy, a nie wyłącznie, jaką wiedzę posiada na papierze” – wskazuje Paweł Bojko, wiceprezes zarządu EFL.
Firmy chcą zwolnić się z systemu KSeF? Sprawdź odpowiedź resortu!
Ekspert podkreśla, że to podejście jest szczególnie widoczne w branżach, które już dziś najintensywniej integrują AI ze swoją codzienną działalnością, takich jak sektor produkcyjny czy usługowy.
Wielkość firmy a otwartość na zmiany
Dane statystyczne pokazują wyraźną korelację między rozmiarem przedsiębiorstwa a podejściem do rekrutacji. Największą otwartość na model kompetencyjny wykazują firmy średniej wielkości (zatrudniające od 50 do 249 osób). W tej grupie aż 71 proc. właścicieli przyznaje, że rozwój AI skłonił ich do przedkładania umiejętności nad formalne wykształcenie.
Na przeciwległym biegunie znajdują się mikrofirmy. Wśród najmniejszych podmiotów zaledwie 31 proc. badanych stawia umiejętności na pierwszym miejscu, podczas gdy 68 proc. pozostaje wiernych tradycyjnemu modelowi, w którym wyżej ceni się wiedzę teoretyczną.
Produkcja i usługi na czele cyfrowego wyścigu
Różnice w podejściu do rekrutacji wynikają bezpośrednio z poziomu zaawansowania technologicznego poszczególnych organizacji. W 2025 roku z AI korzystało aż 75 proc. średnich przedsiębiorstw. Dla porównania, w segmencie mikrofirm odsetek ten wynosił zaledwie 17 proc., a aż 68 proc. najmniejszych podmiotów w ogóle nie stosowało rozwiązań bazujących na sztucznej inteligencji.
Zmiana akcentów w HR najsilniej zaznaczyła się w dwóch sektorach:
- produkcja – 75 proc. właścicieli wskazało na prymat umiejętności nad wiedzą.
- usługi – również 75 proc. badanych wyżej oceniło praktyczne kompetencje kandydatów.
