
Koniunktura pod presją geopolityki. Firmy martwią się o swoją przyszłość
Polscy przedsiębiorcy kończą pierwszy kwartał 2026 roku w osłabionych nastrojach. Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK), przygotowywany przez Polski Instytut Ekonomiczny, spadł w marcu do poziomu 97,9 pkt. Choć luty dawał nadzieję na odbicie, eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie zamroziła optymizm, szczególnie w obszarze inwestycji.

Z najnowszego odczytu wynika, że styczeń był jedynym miesiącem tego roku, w którym indeks przekroczył barierę 100 punktów, oddzielającą nastroje pozytywne od negatywnych. Obecnie aż cztery z siedmiu kluczowych komponentów indeksu – w tym inwestycje i nowe zamówienia – znajdują się “pod kreską“.
Inwestycyjny hamulec i ostrożność mikrofilm
Najbardziej niepokojącym sygnałem płynącym z badania jest spadek wskaźnika inwestycji. Przedsiębiorstwa, zamiast rozwijać infrastrukturę, wybierają strategie zachowawcze. Trend ten jest szczególnie widoczny w sektorze małych i mikrofirm, gdzie nastroje uległy wyraźnemu pogorszeniu.
Zupełnie inaczej sytuacja wygląda w grupie dużych przedsiębiorstw. Tutaj MIK wyniósł solidne 106 pkt. Duzi gracze dysponują znacznie większą poduszką finansową – ponad połowa z nich deklaruje zasoby pozwalające na przetrwanie bez przychodów dłużej niż trzy miesiące.
Biznes w rekordowej formie? GUS: liczba aktywnych firm zbliża się do 3 milionów!
Stabilizacja zamiast ekspansji
Mimo ogólnego pogorszenia koniunktury, polski rynek pracy wykazuje dużą odporność. Wskaźniki zatrudnienia i wynagrodzeń wciąż utrzymują się powyżej poziomu neutralnego.
- Podwyżki – planuje je co dziesiąta firma (10%), zdecydowana większość (89%) zamierza utrzymać płace na dotychczasowym poziomie.
- Rekrutacje – 11% firm chce zwiększać zatrudnienie, podczas gdy 7% planuje redukcje.
- Presja płacowa – wzrost wskaźnika wynagrodzeń mdm wynika głównie z dostosowań do płacy minimalnej oraz specyfiki sektorów o wysokim zapotrzebowaniu na specjalistów.
Liderem optymizmu pozostaje produkcja (102,6 pkt.), gdzie plany zwiększania zatrudnienia są wyraźnie częstsze niż w innych branżach.
Koszty pracy i “cień Iranu”
Przedsiębiorcy nie mają wątpliwości – największym wyzwaniem pozostają koszty pracownicze (wskazane przez 68% badanych). Jednak na drugie miejsce listy barier gwałtownie wskoczyła niepewność sytuacji gospodarczej (64%).
Eksperci PIE wiążą to bezpośrednio z atakiem USA i Izraela na Iran. Niestabilność na Bliskim Wschodzie budzi lęk przed:
- dynamiczną zmiennością cen surowców energetycznych (na co już teraz narzeka 54% firm),
- zakłóceniami w łańcuchach logistycznych,
- gwałtownym wzrostem kosztów transportu.
“Realizacja badania po ataku na Iran znalazła odzwierciedlenie we wzroście udziału firm wskazujących niepewność jako istotną barierę. Potencjalna eskalacja może zwiększać skłonność przedsiębiorstw do przyjmowania zachowawczych strategii operacyjnych” – oceniają analitycy Polskiego Instytutu Ekonomicznego.
Inflacja niska, zakupy drogie. Rzeczywistość gorsza niż statystyki?
Finanse pod kontrolą, ale płynność maleje
Pozytywnym aspektem marcowego raportu jest fakt, że prawie połowa firm (47%) posiada stabilną sytuację finansową w perspektywie najbliższego kwartału. Niemniej jednak, wskaźnik płynności finansowej spada systematycznie czwarty miesiąc z rzędu.
Choć krótkoterminowo sytuacja jest bezpieczna, trend ten sugeruje, że zasoby gotówkowe przedsiębiorstw powoli się wyczerpują pod wpływem wysokich kosztów prowadzenia działalności.
Warto zauważyć, że najmniejszym problemem dla firm pozostaje obecnie dostępność produktów oraz koszty finansowania, co sugeruje, że problemy polskiego biznesu mają obecnie charakter bardziej geopolityczny i kosztowy (płace, energia) niż czysto rynkowy.

