Miliardowe rozliczenie składki zdrowotnej. ZUS oddał przedsiębiorcom fortunę?

Obowiązek rocznego rozliczenia składki zdrowotnej dotyczył osób, które w minionym roku rozliczały się z fiskusem na zasadach ogólnych (według skali podatkowej), podatkiem liniowym lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Skala tego procesu była ogromna – status płatnika zobowiązanego do złożenia deklaracji posiadało ponad 2,77 mln podmiotów. Ostatecznie dokumenty złożyło blisko 2,56 mln osób, co oznacza bardzo wysoką, 92,1-procentową dyscyplinę rynku.

Dla większości składających rozliczenie przyniosło ono pozytywny rezultat finansowy. Jak wynika z oficjalnych statystyk ZUS, nadpłatę wykazało niemal 1,96 mln płatników, co stanowi aż 76,7% wszystkich przedsiębiorców, którzy dopełnili formalności. Łączna pula środków do zwrotu przekroczyła barierę 2,13 mld zł.

Przedsiębiorcy z nadpłatą mieli czas do 1 czerwca na złożenie wniosku o fizyczny zwrot środków na konto bankowe.

“Z takiej możliwości skorzystało przeszło 821 tys. płatników. Łączna kwota objęta wnioskami wyniosła niemal 1,37 mld zł. ZUS obsłużył już ponad 99,6 proc. wszystkich złożonych wniosków. Do tej pory Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał zwroty 770,8 tys. płatników na kwotę blisko 1,26 mld zł” – wylicza ZUS w oficjalnym komunikacie prasowym.

Urzędnicy zapewniają, że obsługa ostatnich, nielicznych wniosków zostanie definitywnie zamknięta najpóźniej do 3 sierpnia 2026 roku.

Druga strona medalu

Nie dla każdego zamknięcie roku składkowego oznaczało jednak przypływ gotówki. Dla ponad pół miliona biznesów rozliczenie wiązało się z koniecznością dopłacenia środków do systemu.

• 546 tys. przedsiębiorców – taka grupa musiała wykonać przelew wyrównujący niedopłatę,
• 1,22 mld zł – to łączna wartość dopłat, jakie trafiły lub trafią na konta ZUS,
• 51 tys. płatników – w ich przypadku wynik rozliczenia okazał się idealnie neutralny (brak nadpłaty lub niedopłaty).

Nowelizacja ustawy KSC. Małe firmy mogą nie wiedzieć, że podlegają nowym obowiązkom

Co dzieje się z pieniędzmi, gdy firma ma długi lub nie złożyła wniosku?

Przepisy jasno regulują scenariusze, w których przedsiębiorca posiadał nadpłatę, ale nie otrzymał fizycznego przelewu. ZUS zastosował tu dwa odrębne mechanizmy: automat dłużnika oraz księgowanie na poczet przyszłych składek.

Pierwszy przypadek dotyczy osób, które wnioskowały o zwrot, ale posiadały zaległości finansowe wobec ZUS z tytułu składek lub nienależnie pobranych świadczeń. W takiej sytuacji nadpłacone pieniądze zostały automatycznie przejęte przez urząd na poczet spłaty zadłużenia. Procedura ta objęła ponad 47 tys. płatników, a wartość przymusowych potrąceń przekroczyła 99 mln zł.

Drugi scenariusz dotyczy firm, które pomimo przysługującej im nadpłaty, z różnych przyczyn nie złożyły formalnego wniosku o zwrot do 1 czerwca. W tym roku ta sytuacja objęła aż 1,1 mln przedsiębiorców, a łączna kwota pozostawiona w ZUS wyniosła 762,8 mln zł.

Pieniądze te nie przepadają – państwowy ubezpieczyciel samodzielnie rozlicza i księguje je bezpośrednio na kontach płatników. Do tej pory system przetworzył już 99% tej kwoty. Zgodnie z procedurą, większość tych środków została automatycznie alokowana na poczet bieżących zaległości lub bieżących zobowiązań składkowych firm.