Polska przed Austrią i Holandią? Nasz rynek pracy nie boi się AI
Krocząca popularyzacja sztucznej inteligencji stanowi ryzyko dla stabilności zatrudnienia. Według wstępnych analiz, aż 40 proc. globalnych miejsc pracy jest zagrożona redukcją w związku z zastosowaniem nowych narzędzi AI. Czy wzrost produktywności dzięki sztucznej inteligencji nie będzie wiązał się z powszechnym bezrobociem? Na to pytanie próbują odpowiedzieć eksperci Allianz Trade. Okazuje się, że Polacy mogą spać spokojnie, nie można stwierdzić tego samego o naszych zagranicznych sąsiadach.
Jak wynika z raportu Biura Badań Ekonomicznych Allianz Trade, na naszych oczach przeprowadzana jest kolejna rewolucja przemysłowa. Bez odpowiednich działań publicznych takich jak inwestycje w edukację dla dorosłych lub gwarancja dochodu podstawowego się nie obędzie. A to dopiero początek, “pewne jest tylko to, ze konieczna jest szybka analiza tematu i działania. Już – tu i teraz, nie za 5-10 lat” – komentują eksperci.
Nowa technologia która zmienia świat
Od wprowadzenia ChatGPT w listopadzie 2022 r., sztuczna inteligencja stała się jednym z głównych nurtów innowacji na świecie. Firmy prześcigają się oferując to coraz bardziej zaawansowane modele i usługi. Najnowszym “nabytkiem” są agenci AI, zdolni do samodzielnego podejmowania decyzji oraz złożonych działań.
Taki agent jest w stanie odpowiadać i koordynować pracę innych AI lub RPA (Robotic Process Automation), w celu utworzenia jak najbardziej optymalnych procesów. “Sztuczna inteligencja agentowa może działać niezależnie i jest zorientowana na cel, nadal nie jest zdolna do myślenia. Jest to główna różnica między sztuczną inteligencją agentową a AGI” – komentują autorzy.
Wpływ agentów AI na gospodarkę pozostaje niejednoznaczny, mowa tu o pieniężnej rozbieżności na poziomie 2,6 bln USD do 4,4 blin USD zysku rocznie – w ciągu dwóch do pięciu najbliższych lat. Z wielką mocą i optymalizacją idą ogromne koszty utrzymania. Energia, woda, rozbudowa infrastruktury danych, czyli główne komponenty potrzebne do szkolenia dużych modeli AI, rosną ponad 2,4-krotnie.
AI a rynek pracy. Polska jest bezpieczna
Każda rewolucja technologiczna odbiła swoje piętno na rynku zatrudnienia. Do tej pory mieliśmy jednak do czynienia z sytuacjami, kiedy to narzędzia rozwoju wspomagały pracę. Dziś stoimy przed perspektywą całkowitego zastąpienia pracownika, co budzi wiele kontrowersji.
Autorzy raportu Allianz Trade zwrócili uwagę na następującą zależność. Jeżeli nakłady brutto na środki trwałe i popyt na pracę się uzupełniają, to państwo jest bardziej odporne na redukcję miejsc pracy w wyniku wdrożenia sztucznej inteligencji.
“Badania Allianz Trade wykazały, że Niemcy, Hiszpania, Włochy i Polska są w stosunkowo mniejszym stopniu narażone na znaczną redukcję miejsc pracy w wyniku wdrożenia (coraz bardziej zaawansowanej) sztucznej inteligencji, ponieważ w tych krajach nakłady brutto na środki trwałe i praca wyraźnie się uzupełniają” – czytamy w raporcie.
Elastyczność pracy badana jest w odniesieniu do inwestycji kapitałowych (nakłady brutto na środki trwałe, inwestycje w oprogramowanie oraz badania i rozwój) w celu określenia które kraje i gałęzie gospodarki wykazują największą susbstytucyjność pracy ludzkiej przez AI.
Dodatni współczynnik oznacza wysoką odporność pracy ludzkiej na zastąpienie przez sztuczną inteligencję, a ujemny to, że istnieje duże ryzyko optymalizacji przez AI.
Z krajów badanych, to Polska i Włochy wykazują największą odporność i bezpieczeństwo. W przypadku Austrii, Francji i Holandii ocena była bardziej złożona. “Kraje środkowej i południowej Europy wykazują komplementarność (inwestycje kapitałowe zwiększają popyt na pracę), podczas gdy dojrzałe, kapitałochłonne gospodarki (Holandia i Austria) nie wykazują tej tendencji”.
Sprawdź, których zawodów nie zastąpi AI! Oto 15 bezpiecznych profesji
Zauważono również drugą zależność: “Inwestycje w oprogramowanie zmniejszają zatrudnienie we wszystkich branżach z wyjątkiem rolnictwa, przy czym najsilniejszy spadek odnotowano w sektorze finansowym i nieruchomościach”.
Rady na przyszłość
Autorzy raportu podkreślają, że w celu złagodzenia zakłóceń na rynku pracy, potrzebne będą odpowiednie działania rządzących. Nie obędzie się również bez dodatkowego finansowania.
Najważniejsza będzie pomoc w przekwalifikowaniu pracowników, którzy utracili, bądź za chwilę stracą pracę. Dodatkowe szkolenia, zachęcanie pracodawców do zatrudnienia zwolnionych pracowników lub utworzenie zawodów chronionych, to przykładowe rozwiązania przytaczane w raporcie.
“Wyjątkowe ryzyko związane z tempem, skalą i charakterem utraty miejsc pracy spowodowanej przez sztuczną inteligencję uzasadnia również stworzenie nowych form inicjatyw społecznych, aby dzielić się korzyściami płynącymi ze sztucznej inteligencji z osobami dotkniętymi tym zjawiskiem, takich jak transfery pieniężne, ubezpieczenie od utraty pracy spowodowanej przez sztuczną inteligencję…” – podsumowują eksperci Allianz Trade.
źródło: PAP, Allianz Trade
