Portal dla tych,
którzy chcą dotrzeć na sam szczyt

Przyszłoroczna inflacja pod znakiem zapytania. NBP ostrzega przed wygaszeniem tarcz paliwowych i wysokim deficytem

Polska gospodarka znajduje się w kluczowym momencie cyklu cenowego, w którym bieżąca stabilizacja wskaźników zderza się z poważnymi znakami zapytania dotyczącymi początku przyszłego roku. Z opublikowanych w środę danych unijnego biura statystycznego Eurostat wynika, że zharmonizowana inflacja HICP w Polsce wyniosła w październiku 3,7 procent w ujęciu rocznym, co oznacza wyraźne wyhamowanie względem wrześniowego odczytu na poziomie 4,0 procent, przy zerowej dynamice cen w ujęciu miesięcznym.

Główne wejście do budynku NBP przy ulicy Świętokrzyskiej w Warszawie.
Źródło: Główne wejście do budynku NBP przy ulicy Świętokrzyskiej w Warszawie. Flickr

Odczyt ten jest spójny z wcześniejszymi danymi Głównego Urzędu Statystycznego dotyczącymi krajowego wskaźnika CPI (3,5 procent rdr), który w przeciwieństwie do unijnego HICP opiera się wyłącznie na strukturze wydatków budżetów gospodarstw domowych bez uwzględniania rachunków narodowych.

Równolegle w środę pierwsza wiceprezes Narodowego Banku Polskiego Marta Kightley przedstawiła posłom sejmowej Komisji Finansów Publicznych „Założenia polityki pieniężnej na rok 2027”. Dokument potwierdza utrzymanie niezmienionej strategii banku centralnego, obowiązującej od 2004 roku i opartej na średniookresowym celu inflacyjnym na poziomie 2,5 procent z symetrycznym pasmem odchyleń o szerokości plus/minus 1 punktu procentowego.

Jak zaznaczyła wiceprezes NBP, strategia ta zdała egzamin w okresie globalnych szoków ostatniej dekady, a okres od lipca 2025 roku do sierpnia 2026 roku był najdłuższym czasem utrzymywania się inflacji w celu banku centralnego w ciągu ostatnich dwudziestu lat.

Konflikt na Bliskim Wschodzie i wygasanie tarcz paliwowych głównym źródłem niepewności

Ostatnie wahania dynamiki cen są zdaniem przedstawicielki NBP niemal w całości konsekwencją wstrząsu na globalnym rynku surowców energetycznych, wywołanego eskalacją konfliktu na Bliskim Wschodzie, oraz zmian w krajowej polityce regulacyjnej. W ostatnim czasie to właśnie komponent energetyczny odpowiadał za ponad połowę rocznego wskaźnika inflacji w Polsce.

Pozytywnym sygnałem pozostaje jednak fakt, że droższe surowce nie rozlewają się szeroko na pozostałe kategorie koszyka konsumpcyjnego – inflacja bazowa od stycznia do października wzrosła jedynie nieznacznie, z poziomu 2,7 procent do 2,9 procent.

Polska w czołówce wzrostu PKB, ale z narastającą presją fiskalną. KE podnosi prognozy inflacji i deficytu na 2027 rok

Znacznie większe znaki zapytania towarzyszą jednak perspektywom na 2027 rok. Zgodnie z listopadową projekcją NBP, przy założeniu utrzymania stóp procentowych na niezmienionym poziomie (po listopadowej decyzji RPP stopa referencyjna wynosi 3,75 procent, depozytowa 3,25 procent, a lombardowa 4,25 procent), inflacja z 50-procentowym prawdopodobieństwem znajdzie się w przedziale 3,1–3,2 procent w 2026 roku, ale w 2027 roku rozpiętość prognozowanego korytarza rozszerza się aż do 3,1–5,3 procent.

Kluczowym czynnikiem ryzyka jest dalszy los rządowego programu osłonowego „Ceny Paliwa Niżej”, w ramach którego do końca 2026 roku obowiązuje obniżona stawka akcyzy oraz podatku VAT na paliwa silnikowe. Marta Kightley ostrzegła, że brak przedłużenia tych rozwiązań na kolejny rok wywoła automatyczny impuls inflacyjny już na początku 2027 roku, opóźniając trwały powrót dynamiki cen do celu NBP aż do 2028 roku. Dodatkową niewiadomą pozostają przyszłoroczne taryfy na energię elektryczną dla gospodarstw domowych.

Luźna polityka fiskalna i presja płacowa pod lupą banku centralnego

W swoim wystąpieniu przed Komisją Finansów Publicznych pierwsza wiceprezes NBP zwróciła również uwagę na otoczenie makroekonomiczne i fiskalne, które ogranicza przestrzeń do łagodzenia polityki pieniężnej. Zapisany w projekcie przyszłorocznego budżetu deficyt na poziomie 7,1 procent PKB sygnalizuje brak zaciśnięcia fiskalnego w Polsce, co w połączeniu z solidnym tempem wzrostu gospodarczego oraz utrzymującą się presją płacową może podtrzymywać popytową presję na ceny usług i towarów.

W ocenie kierownictwa NBP w warunkach tak dużej niepewności regulacyjnej i geopolitycznej podstawowym zadaniem banku centralnego pozostaje ochrona realnej wartości polskiego pieniądza oraz zakotwiczenie oczekiwań inflacyjnych, co pozwoli wspierać zrównoważony wzrost gospodarczy bez ryzyka ponownego wymknięcia się cen spod kontroli.

Zobacz też