12. pakiet pomysłów deregulacyjnych. Zmiany w wywłaszczeniu

Inicjatywa SprawdzaMY kierowana przez Rafała Brzoskę przedstawiła 12. pakiet pomysłów na usprawnienie regulacji. Wśród proponowanych rozwiązań znalazło się ujednolicenie zasad dot. odszkodowań dla właścicieli nieruchomości wywłaszczanych w procesie realizacji inwestycji publicznych.

Przedstawiciele Inicjatywy Sprawdzamy poinformowali, że łącznie z najnowszym pakietem proponowanych rozwiązań opublikowano już 339 postulatów. Najnowszy, 12. pakiet obejmuje 30 pozycji.

Inicjatywa postuluje m.in. wzmocnienie ochrony właścicieli nieruchomości przy wywłaszczeniach przez ujednolicenie zasad ustalania i wypłaty odszkodowań przy realizacji inwestycji publicznych. Zespół Rafała Brzoski proponuje stworzenie wspólnych przepisów dla 14 tzw. specustaw oraz wprowadzenie jednolitego programu dobrowolnych nabyć, co – w ocenie pomysłodawców – ułatwi wcześniejsze i sprawiedliwe pozyskiwanie nieruchomości.

Inicjatywa chce również wprowadzenia dla osób wykonujących zawody zaufania publicznego, w szczególności notariuszy, radców prawnych, adwokatów, komorników sądowych, doradców podatkowych oraz biegłych rewidentów, dostępu do rejestru PESEL i stanu cywilnego. Ma to usprawnić czynności prawne i administracyjne dzięki szybszej i bezpieczniejszej weryfikacji danych klientów.

“Zwiększy to efektywność i bezpieczeństwo czynności prawnych oraz administracyjnych przez umożliwienie szybkiej i bezpośredniej weryfikacji tożsamości oraz podstawowych danych osobowych klientów. Obecnie ograniczony dostęp do danych z rejestru PESEL powoduje konieczność korzystania z pośrednich form potwierdzania danych, co wydłuża czas obsługi spraw, zwiększa ryzyko błędów oraz utrudnia przeciwdziałanie nadużyciom i przestępstwom tożsamościowym” – wskazał Rafał Brzoska.

W ramach walki z przestępstwem tożsamościowym ma być również nałożony na banki obowiązek weryfikowania autentyczności dowodów osobistych, o czym pisaliśmy wcześniej.

Szybsza i tańsza obsługa klientów?

Według SprawdzaMY należy wdrożyć do prawa krajowego postanowienia protokołu fakultatywnego do Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych, co poprawi dostępność instytucji publicznych i zapewni pełne egzekwowanie praw osób z niepełnosprawnościami, zwiększając im dostęp do rynku pracy oraz zmniejszając bariery architektoniczne i cyfrowe. Wcześniej pisaliśmy o ostatnim dzwonku na wprowadzenie zmian w produktach i usługach w związku z ustawą Polskiego Aktu o Dostępności, również mającej na celu likwidację barier i ułatwienie życia osobom niepełnosprawnym.

Zespół Brzoski proponuje też reformę systemu komisji orzekających ZUS, KRUS, poradni psychologiczno-pedagogicznych i powiatowych zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności w celu stworzenia jednego, spójnego systemu orzekania o stanie zdrowia, niepełnosprawności i zdolności do pracy. Ma to zapewnić szybsze decyzje i bardziej przejrzyste wsparcie dla potrzebujących.

Kolejne wymienione w pakiecie rozwiązanie przewiduje zniesienie obowiązku pisemnej odpowiedzi na reklamację złożoną online, co ma pozwolić na szybszą i tańszą obsługę klientów.

Ujednolicony VAT na żywność i inne usprawnienia

Inicjatywa wskazała również potrzebę zlikwidowania ograniczeń w zaliczaniu wydatków do kosztów uzyskania przychodu, w sytuacji naruszenia przez przedsiębiorcę technicznych wymogów ustawy o VAT – mowa m.in. o niezastosowaniu podzielonej płatności czy dokonaniu płatności na niewłaściwy rachunek. Zdaniem zespołu obecne przepisy są nadmiernie restrykcyjne i często prowadzą do wykluczenia z kosztów nawet zasadnych i gospodarczo uzasadnionych wydatków.

Inicjatywa postuluje też skrócenie terminów rozpatrywania sporów infrastrukturalnych przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE). W ocenie pomysłodawców usprawni to inwestycje w sieci szerokopasmowe, zmniejszy ryzyko utraty środków z KPO i zapewni zgodność z unijnym prawem dotyczącym infrastruktury cyfrowej.

Kolejne proponowane rozwiązanie zakłada ujednolicenie stawek VAT na żywność. Ma to doprowadzić do uproszczenia systemu, eliminacji niejasności oraz ograniczyć nieuczciwą konkurencję między podobnymi produktami. Obecne zróżnicowanie stawek prowadzi – w ocenie ekspertów – do błędów, sporów z administracją skarbową i nierównego traktowania producentów.

Zespół wysunął też propozycję wprowadzenia minimalnej opłaty manipulacyjnej w systemie kaucyjnym. Celem postulowanego rozwiązania jest wsparcie małych sklepów w pokrywaniu kosztów związanych z obsługą systemu.

W pakiecie znalazł się również pomysł na ułatwienie dokonywania wpisów w rejestrach prowadzonych przez Urząd Patentowy przez eliminację konieczności składania odrębnych dokumentów w podobnych sprawach.