Rewolucja w Małym ZUS Plus i nowe stawki. Przedsiębiorcy muszą pilnować terminów
Początek 2026 roku przynosi istotne zmiany dla setek tysięcy osób prowadzących własną działalność gospodarczą. Dzięki działaniom deregulacyjnym rządu, od 1 stycznia weszły w życie przepisy upraszczające korzystanie z ulgi Mały ZUS Plus.
Nowelizacja kładzie kres niejednoznacznym interpretacjom i wprowadza przejrzysty mechanizm liczenia okresów uprawniających do niższych składek. Jednocześnie jednak wzrost płacy minimalnej i przeciętnego wynagrodzenia wymusza na przedsiębiorcach głębsze sięgnięcie do portfeli przy opłacaniu standardowych danin.
Nowy model liczenia ulgi
Kluczową zmianą w 2026 roku jest wprowadzenie jednolitej zasady “36 z 60”. Każdy przedsiębiorca spełniający kryteria przychodowe będzie mógł opłacać niższe składki przez łącznie 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia firmy.
Co najważniejsze, prawo do ulgi jest teraz niezależne od tego, czy i jak długo właściciel firmy korzystał z niej w przeszłości.
ZUS w górę. Ile naprawdę zapłacisz i dlaczego warto pomyśleć o alternatywie!
Zasady są precyzyjne: pierwszy cykl rozliczeniowy rusza od miesiąca, w którym przedsiębiorca rozpoczął działalność z ulgą po grudniu 2025 roku. Każdy kolejny okres startuje automatycznie po zakończeniu poprzedniego pięciolecia. Rzeczniczka prasowa białostockiego oddziału ZUS precyzuje sposób liczenia tego czasu:
“Do okresów 36 miesięcy kalendarzowych ulgi oraz 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wlicza się jako pełny miesiąc każdy miesiąc kalendarzowy, w którym odpowiednio korzystano z ulgi lub prowadzono pozarolniczą działalność gospodarczą przez co najmniej jeden dzień”.
Warto pamiętać, że niewykorzystane w danym cyklu miesiące ulgi przepadają i nie przechodzą na kolejny okres. Mały ZUS Plus pozostaje rozwiązaniem dla firm o mniejszej skali – głównym warunkiem pozostaje ubiegłoroczny przychód nieprzekraczający 120 tys. złotych oraz prowadzenie działalności przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku.
Koszty prowadzenia firmy w 2026 roku
Podczas gdy zasady Małego ZUS Plus stają się bardziej przyjazne, kwoty przelewów do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych idą w górę. Jest to bezpośredni efekt wzrostu wskaźników płacowych.
Od 1 stycznia 2026 roku płaca minimalna wynosi 4806 zł, co automatycznie podnosi poprzeczkę dla osób korzystających z tzw. składek preferencyjnych przez pierwsze dwa lata działalności. Ich podstawa wymiaru (30 proc. minimalnej) to obecnie 1441,80 zł.
Jak legalnie nie płacić ZUS-u? Zobacz sprawdzone rozwiązania dla przedsiębiorców!
Jeszcze większy wzrost odczują twórcy, artyści oraz osoby na standardowym ZUS-ie, gdzie podstawę stanowi 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Przy prognozie na poziomie 9420 zł, minimalna podstawa składek dla tej grupy skoczyła do 5652,00 zł. W praktyce oznacza to, że minimalna składka emerytalna dla tej grupy wynosi 1103,27 zł, a rentowa 452,16 zł.
Z ulgi Mały ZUS Plus nie każdy może jednak skorzystać. System wyklucza konkretne kategorie osób:
- przedsiębiorców rozliczających się na karcie podatkowej z jednoczesnym zwolnieniem z VAT,
- osoby rozpoczynające działalność (te korzystają najpierw z Ulgi na Start lub składek preferencyjnych),
- wspólników spółek jawnych, komandytowych oraz jednoosobowych spółek z o.o.,
- osoby świadczące usługi na rzecz byłego pracodawcy w tym samym zakresie, co na etacie w obecnym lub ubiegłym roku.
Krytyczny termin przypada na początku lutego
Przedsiębiorcy, którzy chcą od tego roku przejść na Mały ZUS Plus, a wcześniej z niego nie korzystali (lub przerwali korzystanie przed końcem 2025 roku), muszą dopełnić formalności w ściśle określonym czasie.
Ze względu na to, że ostatni dzień stycznia przypada w sobotę, ostateczny termin zgłoszenia upływa 2 lutego 2026 roku.
Proces wymaga wyrejestrowania się z ubezpieczeń z dotychczasowym kodem tytułu ubezpieczenia i ponownego zgłoszenia z kodem właściwym dla Małego ZUS Plus. Następnie, do 20 lutego, konieczne jest złożenie odpowiednich dokumentów rozliczeniowych, w których wykazany zostanie przychód i dochód za rok ubiegły. Niedopełnienie tych formalności może zamknąć drogę do niższych składek na cały nadchodzący rok.
