Polskie MŚP zostają w tyle z AI. Firmom brakuje kluczowych kompetencji
W ubiegłym roku blisko 30 proc. firm sektora MŚP nie wdrożyło rozwiązań AI przez braki kompetencyjne pracowników – wynika z badania Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE). Polskie MŚP korzystają z tej technologii niemal najrzadziej w Unii Europejskiej – dodano. Co może wpłynąć na zmianę tej sytuacji?
Kompetencje pracowników mogą zadecydować o tym, czy gospodarka skorzysta na transformacji technologicznej – podkreślili eksperci PIE w „Tygodniku Gospodarczym”. Ich zdaniem to, czy firmy będą w stanie zintegrować nowe narzędzia z profilem swojej działalności i wykorzystać ich potencjał, będzie zależało w dużej mierze od umiejętności pracowników. Ważne w tym kontekście są kompetencje cyfrowe, w tym zdolność do wykorzystania, analizy i interpretacji danych – dodali.
Jednak 16,5 proc. przebadanych przez instytut w 2025 r. firm sektora MŚP oceniło, że nie posiada praktycznie żadnych kompetencji cyfrowych w ramach zasobów organizacji. Dla 28,8 proc. braki kompetencyjne stanowiły barierę we wdrażaniu AI. Natomiast 74,9 proc. MŚP deklarowało posiadanie podstawowych kompetencji cyfrowych w zakresie wdrażania rozwiązań AI.
Jednocześnie 16,3 proc. dużych firm zgłosiło brak kompetencji cyfrowych pracowników.
Jak zauważyli eksperci PIE, Polskie MŚP korzystają z AI niemal najrzadziej w UE (7 proc. przedsiębiorstw; wobec 35 proc. średniej UE), podczas gdy duże podmioty plasują się bliżej średniej unijnej (45,81 proc. vs 83 proc. średniej UE).
Barometr EFL: stabilizacja na niskim poziomie. Sektor MŚP wstrzymuje oddech? Sprawdź!
Blisko połowa firm nie zainwestowała w kapitał ludzki
Zdaniem ekspertów problem niskich kompetencji cyfrowych mogą rozwiązać inwestycje w kapitał ludzki, czyli np. w szkolenia pracowników. Takie inwestycje nie cieszą się jednak w Polsce dużą popularnością – wskazano. Z badania PIE wynika bowiem, że 41,1 proc. MŚP nie dokonało w 2025 r. inwestycji w kapitał ludzki i nie planowało takich w kolejnym roku. Podobny odsetek – 42,4 proc. małych i średnich firm zainwestowało w szkolenia pracowników. Co druga firma sektora MŚP (57,3 proc.) planowała takie działania na 2026 r.
Według ekspertów PIE w małych i średnich przedsiębiorstwach konieczna jest zmiana podejścia kadry zarządzającej do szkoleń, tak aby postrzegała je jako inwestycje, które przynoszą zyski i podnoszą produktywność przedsiębiorstwa.
Badacze wskazali, że szkolenia kadry zarządzającej i wprowadzanie platform wymiany wiedzy między menadżerami pozwala wzmacniać kulturę uczenia się w ramach całej organizacji. Jednak 72,2 proc. firm MŚP nie dokonało w 2025 r. i nie planowało na 2026 r. inwestycji w rozwój procesów zarządczych i kapitał organizacyjny.
Badanie zostało przeprowadzone przez Polski Instytut Ekonomiczny w grudniu 20225 r., na próbie tysiąca przedsiębiorstw działających w Polsce. Badanie objęło samozatrudnionych, mikro, małe, średnie oraz duże przedsiębiorstwa.
