Rynek MŚP w zawieszeniu? Mniej nowych firm, rosnące koszty i rekordowa liczba obcokrajowców

Główny Urząd Statystyczny podał najnowsze dane dotyczące struktury rejestru REGON oraz zatrudnienia obcokrajowców. Choć łączna liczba podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru na koniec lipca 2026 r. przekroczyła 5,51 mln (dokładnie 5 510 100), szczegółowa analiza pokazuje, że prowadzenie biznesu w Polsce napotyka coraz większe bariery.

Co dzieje się na rynku MŚP?

W lipcu 2026 r. w rejestrze REGON zarejestrowano 28,8 tys. nowych podmiotów, co oznacza spadek o 1,7 proc. w ujęciu miesiąc do miesiąca. W tym samym czasie z rynku zniknęło 16,6 tys. firm – to skok o 4,1 proc. m/m.

Głównym ciężarem dla sektora MŚP pozostają rosnące koszty stałe, w tym koszty pracy i obciążenia podatkowo-składkowe. Zjawisko to bezpośrednio przekłada się na decyzje o zamrażaniu aktywności gospodarczej:

• 855,3 tys. podmiotów (aż 15,5 proc. wszystkich wpisanych do REGON) miało na koniec lipca zawieszoną działalność,
• liczba zawieszonych firm wzrosła o 1,6 proc. m/m, osiągając jeden z najwyższych poziomów w historii rejestru.

Prywatny sektor odpowiada za przeważającą część rynku (5,24 mln podmiotów), z czego aż 3,89 mln stanowią osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą (JDG). To właśnie ta grupa – stanowiąca fundament polskiego sektora MŚP – najbardziej odczuwa presję kosztową.

Biznesowa mapa ostrożności. Gdzie przedsiębiorcy najbardziej uciekają od ryzyka? Sprawdź!

Branżowa mapa biznesu

Mimo trudniejszego otoczenia makroekonomicznego, przyrost podmiotów różni się w zależności od sektora. Na koniec lipca największą reprezentację w rejestrze miały:

• budownictwo – 790,7 tys. firm (wzrost z 788,5 tys. w czerwcu),
• działalność profesjonalna, naukowa i techniczna – 616,8 tys. (wzrost z 614,7 tys. w czerwcu),
• przetwórstwo przemysłowe – 411,4 tys. (wzrost z 411,1 tys. w czerwcu),
• handel i naprawa pojazdów – nadal dominuje pod względem wolumenu, utrzymując pozycję kluczowego pracodawcy MŚP.

Cudzoziemcy ratują niedobory kadrowe w firmach?

Brak rąk do pracy pozostaje jednym z głównych barier rozwoju dla 60 proc. małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce. Niedobory na rynku pracy łagodzone są przez imigrację zarobkową.

Z danych GUS wynika, że na koniec lutego 2026 r. pracę w Polsce wykonywało 1,132 mln obcokrajowców. Oznacza to wzrost o 7,1 proc. (o 75 tys. osób) w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego oraz o 1,2 proc. w stosunku do stycznia 2026 r.

Struktura zatrudnienia cudzoziemców na polskim rynku charakteryzuje się kilkoma kluczowymi cechami:

• przewaga mężczyzn – stanowią oni 59,9 proc. pracujących obcokrajowców (wzrost o 7,2 proc. r/r),
• dominacja umów cywilnoprawnych – aż 37,9 proc. (429,1 tys. osób) wykonywało pracę wyłącznie na podstawie umów zlecenia i pokrewnych (skok o 6,6 proc. r/r),
• Ukraińcy trzonem kadr – obywatele Ukrainy stanowią 67,9 proc. ogólnej liczby pracujących obcokrajowców (769,3 tys. osób, co oznacza wzrost o 8,5 proc. r/r).

Z perspektywy pracodawców MŚP elastyczne formy zatrudnienia cudzoziemców pozwalają na sprawniejsze reagowanie na wahania popytu w budownictwie, logistyce oraz usługach.

Polacy coraz bardziej zamożni? Aktywa finansowe gospodarstw domowych przekroczyły 4 bln zł

Rynkowy trend w portretach GUS

Obok tradycyjnego zatrudnienia na etacie czy zleceniu, rośnie rola cudzoziemców jako właścicieli firm. Z analiz GUS opublikowanych w serwisach informacyjnych wynika, że obcokrajowcy coraz częściej wybierają zakładanie własnych jednoosobowych działalności gospodarczych (JDG).

Ponad 10 proc. pracujących w Polsce cudzoziemców prowadzi własne mikrofirmy, tworząc miejsca pracy również dla obywateli Polski. Zjawisko to jest szczególnie widoczne w branżach IT, budowlanej oraz transportowo-logistycznej.

Podsumowanie dla sektora MŚP

Sytuacja na polskim rynku w drugiej połowie 2026 roku stawia przed menedżerami MŚP jasne wyzwania. Z jednej strony rosnąca liczba zawieszonych działalności oznacza konieczność optymalizacji kosztowej i ostrożnego zarządzania płynnością. Z drugiej – stale rosnący udział obcokrajowców w rynku pracy nakłada na firmy obowiązek wdrażania efektywnych procedur legalizacji zatrudnienia i integracji pracowniczej, co staje się warunkiem koniecznym do utrzymania konkurencyjności.

źródło: PAP, GUS, NewsMaxPolska