Nadchodzi test dla finansów państwa. Inwestorzy tracą cierpliwość, a Fitch wystawi rating

Decyzja agencji Fitch otworzy jesienny cykl przeglądów ratingowych Polski. Mimo że obecna ocena kraju pozostaje na stabilnym poziomie “A-“, utrzymująca się od września ubiegłego roku negatywna perspektywa sygnalizuje rosnące ryzyko prawne i budżetowe.

“Zakładam, że w piątek agencja Fitch nie zmieni ratingu Polski, tym bardziej, że jego perspektywa już teraz jest negatywna. Wydaje się, że jest jeszcze za wcześnie – nie znamy ani kształtu przyszłorocznego budżetu, ani zakładanej przez resort finansów trajektorii długu w kolejnych latach. Kluczowy jest nawet nie sam poziom zadłużenia, ale kierunek zmian i to, co konkretnie rząd planuje z tym zrobić” – ocenia w rozmowie z PAP Biznes Dorota Strauch, główna ekonomistka na Polskę w Raiffeisen Bank International.

Przedwyborczy brak pewności i dyscyplina z Brukseli

Brak nagłych decyzji ze strony agencji ma wynikać przede wszystkim z faktu, że rząd dopiero wypracowuje docelowe ramy wydatków. Wpływ na postawę analityków mają dwa ścierające się czynniki: z jednej strony Unia Europejska i nałożona procedura nadmiernego deficytu wymuszające zaciskanie pasa, z drugiej – rosnąca presja obietnic politycznych przed zbliżającymi się wyborami.

Analityczka RBI zaznacza, że agencje najprawdopodobniej przyjmą postawę wyczekującą, analogicznie do sytuacji obserwowanej niedawno w innych państwach regionu.

Polska gospodarka w czołówce UE. Wzrost przyspiesza, ale inflacja bazowa nie odpuszcza

“Podczas ostatnich wyborów parlamentarnych w Rumunii – której sytuacja fiskalna jest znacznie gorsza od Polski – widać było, że agencje ratingowe wstrzymują się z decyzjami, czekając na to, co wydarzy się po wyborach i jakie decyzje podejmie nowy rząd” – wyjaśnia Dorota Strauch.

Dodaje przy tym ostrzeżenie: “Rynki rozumieją, że wybory to zwykle dodatkowy czynnik niepewności. Niemniej rząd nie może nadmiernie podwyższać wydatków i jeszcze bardziej zwiększać tego ryzyka, bo może spotkać się to z odpowiedzią ze strony agencji. Stąd nie można zupełnie wykluczyć, że po publikacji budżetu agencje podejmą jakieś decyzji”.

Gospodarka silna, ale budżet pod presją

Samo zaplecze makroekonomiczne Polski wypada stabilnie na tle Europy. Solidny wzrost PKB, równowaga zewnętrzna, kontrolowany dług prywatny i zagraniczny – to czynniki, które wciąż chronią kraj przed bezpośrednim cięciem oceny wiarygodności.

Największe ryzyko dotyczy jednak nastawienia samych rynków, które po latach pandemicznego i kryzysowego luzowania polityki fiskalnej przestają akceptować wysokie dziury budżetowe.

“Z jednej strony rynki są dziś dużo mniej skłonne tolerować trwałe wysokie deficyty niż kilka lat temu. Z drugiej strony Polska wchodzi w ten okres z jednym z najwyższych deficytów w UE i ograniczoną przestrzenią do dalszego luzowania fiskalnego. Wszyscy czekamy zatem na szczegóły dotyczące konsolidacji w najbliższych latach” – ostrzega eksperta RBI.

S&P może obniżyć perspektywę?

Spośród trzech głównych instytucji ratingowych najsurowszego kroku w najbliższym czasie można spodziewać się po S&P Global Ratings, które jako jedyne utrzymuje jeszcze stabilną perspektywę dla Polski.

“Z trzech głównych agencji tylko S&P utrzymuje na razie stabilną perspektywę. Agencja ta była dosyć szybka w reakcji, np. tnąc rating Polski w 2016 r. Wówczas ryzyka były znacznie mniej namacalne niż teraz, nie mieliśmy twardych liczb pokazujących rosnący deficyt. Stąd obniżka perspektywy ratingu przez S&P jest jak najbardziej możliwa” – ocenia Dorota Strauch.

Kalendarz nadchodzących przeglądów ratingowych przedstawia się następująco:

• Fitch Ratings – piątek (obecnie poziom “A-“, perspektywa negatywna),
• Moody’s – 18 września (obecnie najwyższa ocena “A2”, perspektywa negatywna),
• S&P Global Ratings – 6 listopada (obecnie poziom “A-“, perspektywa stabilna).