Koszty obsługi długu sięgną 107 mld zł. Rząd planuje przekroczenie ustawowego progu ostrożnościowego
Rada Ministrów przyjęła nową “Strategię zarządzania długiem sektora finansów publicznych na lata 2027–2030”. Z zaprezentowanego przez Ministerstwo Finansów dokumentu wynika, że w najbliższych latach należy spodziewać się sukcesywnego wzrostu wskaźników zadłużenia. Państwowy dług publiczny (PDP) osiągnie swój szczytowy poziom w 2029 roku, zbliżając się do ustawowej granicy, jednak według prognoz resortu ani razu nie przekroczy sztywnego limitu konstytucyjnego.
Prognozy zostały przygotowane na podstawie czteroletniego horyzontu planistycznego i uwzględniają ograniczenia nałożone zarówno przez krajowe reguły fiskalne, jak i zalecenia wynikające z objęcia Polski unijną procedurą nadmiernego deficytu.
Według szacunków Ministerstwa Finansów relacja państwowego długu publicznego do PKB wyniesie 55,3 proc. w 2026 roku oraz 55,9 proc. w 2027 roku. W kolejnych latach wskaźnik ma dalej rosnąć – do 59,2 proc. w 2029 roku, by w 2030 roku nieznacznie obniżyć się do poziomu 58,3 proc. PKB.
Realizacja tego scenariusza oznacza, że w 2028 roku nastąpi przekroczenie progu ostrożnościowego w wysokości 55 proc. PKB, który został zapisany w ustawie o finansach publicznych. Następstwem tego zdarzenia będzie formalne uruchomienie prawnych procedur ostrożnościowych w 2030 roku.
Jednocześnie resort wskazuje, że sam dług Skarbu Państwa w relacji do PKB wzrośnie do 60 proc. w 2028 roku i 60,7 proc. w 2029 roku, po czym spadnie do 59,9 proc. w 2030 roku. Przez cały okres objęty strategią krajowy wskaźnik PDP pozostanie poniżej konstytucyjnego limitu wynoszącego 60 proc. PKB.
Prawie bilion złotych wydatków i nowe progi podatkowe. Rząd przyjął projekt nowego budżetu
Zdecydowanie wyższe odczyty prognozowane są przy zastosowaniu metodologii unijnej (EDP). Wskaźnik długu sektora instytucji rządowych i samorządowych ukształtuje się na poziomie 67,6 proc. PKB w 2026 roku i 69,3 proc. w 2027 roku, dochodząc do 76,6 proc. PKB w 2030 roku. Oznacza to długotrwałe utrzymywanie się polskiego zadłużenia powyżej unijnej wartości referencyjnej usytuowanej na poziomie 60 proc. PKB.
Koszty obsługi długu przekroczą 100 mld zł
Rosnące zadłużenie oraz warunki rynkowe bezpośrednio przełożą się na zwiększenie wydatków związanych ze spłatą odsetek. W projekcie ustawy budżetowej na 2027 rok limit kosztów obsługi długu Skarbu Państwa wyznaczono na poziomie 107 mld zł, co stanowi 2,43 proc. PKB. Do 2030 roku wydatki z tego tytułu mają stopniowo zbliżać się do progu 3 proc. PKB.
Nadrzędnym celem polityki finansowej państwa pozostanie sprawne pokrywanie rocznych potrzeb pożyczkowych budżetu przy jednoczesnym ograniczaniu kosztów jego obsługi i dbałości o profil ryzyka.
Głównym ciężarem finansowania potrzeb pożyczkowych w latach 2027–2030 ma pozostać rynek krajowy. Ministerstwo Finansów zamierza utrzymać udział zadłużenia w walutach obcych na poziomie poniżej 25 proc. ogólnej wartości długu Skarbu Państwa, przy czym dopuszcza się krótkotrwałe odchylenia uwarunkowane bieżącą sytuacją budżetową lub rynkową.
Strategia zakłada ponadto kontynuację emisji dużych serii obligacji o stałym oprocentowaniu zarówno na rynku domowym, jak i na rynkach zagranicznych (w euro i dolarach amerykańskich). Średnia zapadalność długu krajowego ma oscylować wokół 4,5 roku, a dla całego długu Skarbu Państwa ma wynosić co najmniej 5 lat.
