Mediana pensji w Polsce wyraźnie niższa od średniej. Nowe dane GUS o płacach w gospodarce narodowej
Główny Urząd Statystyczny (GUS) opublikował najnowsze dane dotyczące rozkładu wynagrodzeń w gospodarce narodowej za maj 2026 roku. Raport potwierdza utrzymywanie się głębokiej rozbieżności pomiędzy powszechnie cytowaną średnią płacą a realnymi zarobkami większości pracowników w Polsce. W analizowanym miesiącu mediana miesięcznych wynagrodzeń brutto wyniosła 7 550,32 zł, co oznacza, że dokładnie połowa zatrudnionych Polaków otrzymała pensję równą tej kwocie lub niższą, a druga połowa zarobiła więcej.
W ujęciu miesięcznym (miesiąc do miesiąca) wartość mediany zanotowała nominalny spadek o 1,9 proc. w stosunku do kwietnia 2026 r. Z kolei w ujęciu rocznym (maj do maja) wskaźnik ten wzrósł o 6,6 proc.
Średnia płaca wyższa o ponad piątą część od mediany
Jeszcze większe wahania odnotowano w przypadku przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto. W maju 2026 r. średnia płaca w gospodarce narodowej ukształtowała się na poziomie 9 178,16 zł. W porównaniu z kwietniem br. oznacza to gwałtowne nominalne tąpnięcie o 4,9 proc. m/m, zaś w relacji do maja 2025 roku – wzrost o 5,8 proc.
Zestawienie obu wskaźników ujawnia skalę asymetrii w polskich płacach:
- rozwarstwienie statystyczne – majowa mediana zarobków ukształtowała się na poziomie niższym o około 21,55 proc. od przeciętnego wynagrodzenia. Różnica kwotowa między średnią a medianą wyniosła w maju aż 1 627,84 zł brutto,
- decyle płacowe (skrajne grupy dochodowe) – pierwszy decyl (10 proc. najmniej zarabiających pracowników w Polsce) otrzymał w maju wynagrodzenie nie wyższe niż 4 806,00 zł brutto – czyli dokładnie na poziomie obowiązującej w 2026 r. stawki płacy minimalnej. Z kolei progiem wejścia do najwyżej opłacanej grupy (dziewiąty decyl, obejmujący 10 proc. najbogatszych pracowników) była kwota 14 239,00 zł brutto.
Sektor mikrofirm uwięziony na poziomie ustawowego minimum
Polaryzacja polskiego rynku pracy rośnie w zależności od wielkości pracodawcy.
- Podmioty małe (do 9 pracujących) – w sektorze mikroprzedsiębiorstw mediana wynagrodzeń brutto utknęła na poziomie 4 806,00 zł brutto. Oznacza to, że w najmniejszych firmach połowa lub więcej zatrudnionych zarabia kwotę dokładnie równą minimalnemu wynagrodzeniu za pracę.
- Duże przedsiębiorstwa (1000+ zatrudnionych) – podmioty zaliczane do kategorii dużych i wielkich firm oraz sektor publiczny oferują zarobki znacząco przewyższające średnią krajową, z medianą często przekraczającą 8,6–8,7 tys. zł brutto.
Różnice te tłumaczą, dlaczego większość Polaków nie odnajduje swojego poziomu życia w oficjalnych nagłówkach prasowych donoszących o średniej krajowej zbliżającej się do poziomu 9–10 tysięcy złotych. Statystykę tę istotnie zawyżają pensje pracowników korporacji oraz budżetówki, podczas gdy w małych, lokalnych firmach dominuje płaca minimalna.
