
Ponad połowa Polaków odkłada extra gotówkę. Co nimi kieruje?
Ponad połowa Polaków odkłada większość lub całość pieniędzy, które niespodziewanie pojawią się w ich budżecie domowym – np. premie czy zwrot podatku – wynika z danych BIG InfoMonitor. Jednocześnie co czwarta osoba sięga po oszczędności, by pokryć podstawowe wydatki.

Jak podano w podsumowaniu badania BIG InfoMonitor „Skala i cele gromadzenia oszczędności przez Polaków 2026”, dodatkowy zastrzyk gotówki nie musi przekładać się na większą konsumpcję.
36 proc. objętych badaniem Polaków zadeklarowało, że gdy w ich domowym budżecie pojawiają się niespodziewane środki, takie jak premia, zwrot podatku czy prezent pieniężny, to odkładają większość pieniędzy, a 19 proc. – całą sumę.
Natomiast 22 proc. badanych dzieli dodatkowe wpływy po równo między oszczędności a bieżącą konsumpcję; 14 proc. zadeklarowało, że wydaje większość niespodziewanych pieniędzy, a 9 proc. przeznacza je na wydatki w całości.
Co motywuje Polaków do oszczędzania?
W przypadku 32 proc. osób odczuwających potrzebę oszczędzania główną motywacją do tego jest spokój i ograniczenie stresu związanego z finansami, a dla 24 proc. – poczucie kontroli nad budżetem.
Autorzy publikacji zwrócili uwagę, że dla części gospodarstw domowych odłożone pieniądze są zabezpieczeniem podstawowych wydatków, a nie funduszem na dodatkowe przyjemności.
Spośród osób, które w ostatnim półroczu posiadały oszczędności, 28 proc. musiało je przeznaczyć na bieżące potrzeby. Najczęściej płacono w ten sposób za usługi medyczne, zakupy spożywcze oraz rachunki.
„Badanie pokazuje, że możliwości oszczędzania nie zależą wyłącznie od decyzji o ograniczeniu zakupów. Dla wielu badanych przeszkodą są przede wszystkim koszty codziennego utrzymania w relacji do dochodów” – ocenił główny analityk BIG InfoMonitor Waldemar Rogowski.
85 procent Polaków szykuje się na łowy w Black Friday. Na celowniku odzież, elektronika i przedświąteczne prezenty!
Wysokie koszty utrzymania i rachunki hamują oszczędzanie
Wśród największych barier utrudniających odkładanie pieniędzy 32 proc. uczestników badania wymieniło wysokie koszty utrzymania i rachunki. Po 28 proc. wskazań przypadło na zbyt niskie dochody oraz wysokie ceny podstawowych produktów i usług. Trudności w ograniczeniu bieżącej konsumpcji wymieniło 6 proc. respondentów.
Według danych BIG InfoMonitor i Biura Informacji Kredytowej, 71 proc. zaległości Polaków stanowią zobowiązania do 5 tys. zł. Autorzy publikacji zwrócili uwagę, że takie zaległości teoretycznie powinny być łatwe do spłaty, ale w praktyce niemal połowa zadłużonych nie potrafi sobie z nimi poradzić.
Badanie „Skala i cele gromadzenia oszczędności przez Polaków 2026” zrealizowane zostało dla BIG InfoMonitor przez Quality Watch metodą CAWI wśród 1040 dorosłych Polaków w dniach 2-5 października br.
Tylko co trzeci pracujący Polak ma podstawową wiedzę finansową
Wcześniej pisaliśmy na 26.piętrze, że jedynie 33 proc. pracujących Polaków poprawnie odpowiedziało na wszystkie cztery pytania sprawdzające podstawową wiedzę finansową – wynika z badania Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE). Największe trudności sprawiło im pytanie o dywersyfikację ryzyka inwestycyjnego.
Badanie przeprowadzone przez PIE w październiku br. objęło 1 tys. 982 dorosłych Polaków wykonujących pracę zarobkową. Dotyczyło czterech zagadnień: zysku z konta oszczędnościowego, inflacji, porównania ryzyka inwestowania w akcje i obligacje oraz dywersyfikacji ryzyka inwestycyjnego.
Jeden błąd, uwzględniając odpowiedzi „nie wiem”, popełniło 24 proc. badanych, a 10 proc. nie odpowiedziało poprawnie na żadne pytanie. Średnia liczba prawidłowych odpowiedzi wyniosła 2,6 na cztery możliwe.
Najłatwiejsze okazało się pytanie o zysk z konta oszczędnościowego – poprawnie odpowiedziało na nie 76 proc. respondentów. Natomiast 72 proc. badanych prawidłowo oceniło wpływ inflacji przewyższającej oprocentowanie oszczędności na siłę nabywczą pieniądza.
Uczestnicy badania mieli wyobrazić sobie, że mają 100 zł na koncie oszczędnościowym, na którym oprocentowanie wynosi 2 proc. rocznie, i wskazać, ile pieniędzy mieliby na tym koncie po 5 latach, gdyby pieniądze przez cały ten czas pozostawały na koncie – mniej niż 102 zł, więcej niż 102 zł lub dokładnie 102 zł.
Z kolei 64 proc. poprawnie porównało ryzyko inwestowania w akcje i obligacje.

