Cyfryzacja fundacji rodzinnych. Od 29 lipca łatwiejszy wgląd w rejestr?
Fundacje rodzinne cieszą się w Polsce ogromnym zainteresowaniem przedsiębiorców. Dotychczas jednak ich obsługa prawno-administracyjna była głęboko zakorzeniona w erze papierowej, a na kluczowe dokumenty z sądu czekało się miesiącami. 29 lipca 2026 roku wchodzi w życie wyczekiwana nowelizacja rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie rejestru fundacji rodzinnych.
Zmiany mają ułatwić życie fundatorom, członkom zarządów oraz instytucjom finansowym i kontrahentom, którzy do tej pory musieli toczyć bój z biurokracją, by zweryfikować status prawny danej fundacji.
Szybka weryfikacja online – ale bez prawa reprezentacji
Najbardziej widoczną dla rynku zmianą będzie uruchomienie możliwości samodzielnego, bezpłatnego pobierania podstawowych informacji o fundacjach rodzinnych bezpośrednio ze strony internetowej sądu rejestrowego.
Bez konieczności składania opłaconych wniosków, każdy użytkownik sieci będzie mógł wygenerować oficjalny wydruk zawierający:
- numer wpisu w rejestrze (RFR),
- pełną nazwę oraz adres siedziby podmiotu,
- numery identyfikacji podatkowej i rejestrowej (NIP oraz REGON).
Eksperci zajmujący się prawem korporacyjnym zwracają jednak uwagę na istotny haczyk: zakres danych dostępnych w tym szybkim trybie online będzie drastycznie węższy niż w przypadku tradycyjnych odpisów. W bezpłatnym podglądzie zabraknie kluczowych informacji o organach fundacji oraz o tym, kto i w jaki sposób może w jej imieniu składać oświadczenia woli.
Przy podpisywaniu wielomilionowych kontraktów czy transakcji inwestycyjnych, internetowy wydruk nie wystarczy do potwierdzenia, czy umowę podpisuje uprawniony członek zarządu.
Rewolucja w B2B i umowach cywilnoprawnych. Jak uchronić się przed reformą PIP?
Koniec z dwumiesięcznym horrorem?
Drugim filarem nowelizacji jest cyfryzacja procesu pozyskiwania pełnych dokumentów (odpisów, wyciągów czy zaświadczeń). Dotychczas czas oczekiwania na papierowy odpis wysyłany tradycyjną pocztą potrafił przekraczać nawet dwa miesiące, co paraliżowało m.in. procesy zakupu nieruchomości czy otwierania rachunków bankowych przez fundacje rodzinne.
Od 29 lipca 2026 roku cały proces przenosi się do sieci:
- forma elektroniczna – wniosek o wydanie oficjalnego dokumentu będzie można sporządzić w postaci cyfrowej,
- uwierzytelnienie – dokument należy podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym (ePUAP),
- wysyłka i płatność – wniosek wraz z elektronicznym dowodem wniesienia opłaty sądowej przesyła się na dedykowany adres e-mail Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim (który jest jedynym sądem rejestrowym dla fundacji rodzinnych w Polsce),
- szybki zwrot – gotowy, pełnowartościowy odpis zostanie odesłany na skrzynkę poczty elektronicznej wnioskodawcy.
Rynek domaga się integracji z systemem KRS?
Choć kierunek zmian jest oceniany pozytywnie, środowisko biznesowe i doradcy podatkowi podkreślają, że rozporządzenie to jedynie “półśrodek” i łatanie niewydolnego systemu. Rejestr fundacji rodzinnych (RFR) wciąż funkcjonuje jako zupełnie odrębny byt prawny, oderwany od powszechnego i nowoczesnego systemu Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).
Docelowym krokiem, na który wciąż czeka polski biznes, powinno być całkowite zrównanie standardów technicznych RFR z KRS.
Przedsiębiorcy domagają się możliwości automatycznego pobierania pełnych odpisów (zawierających skład zarządu i zasady reprezentacji) w formacie PDF mającym moc prawną oryginału, a także pełnej elektronizacji postępowań rejestrowych (składania wniosków o wpis lub zmianę danych przez dedykowany portal, analogicznie do Portalu Rejestrów Sądowych dla spółek z o.o. czy akcyjnych). Obecna reforma to ważny, ale zaledwie wstępny krok na drodze do tego celu.
źródło: Deloitte
