Ekspansja polskiego biznesu napotyka barierę kapitałową. Banki muszą dorównać skali swoich klientów
Wartość polskich bezpośrednich inwestycji za granicą osiągnęła pod koniec 2025 roku poziom blisko 162 mld złotych, a wartość zagranicznych przejęć realizowanych przez krajowe spółki niemal się podwoiła. Podczas 12. edycji Kongresu Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej (KBKiI) w Warszawie eksperci rynku finansowego oraz przedstawiciele kadry zarządzającej banków podsumowali dynamiczny proces wychodzenia polskiego biznesu poza granice kraju.
W samej tylko Zachodniej Europie aktywnie działa obecnie ponad 2,1 tysiąca polskich grup kapitałowych. W 2026 roku dokonały one 53 transakcji akwizycyjnych o łącznej wartości około 1,4 mld euro. Przedsiębiorstwa nad Wisłą wykorzystują relatywnie niskie wyceny spółek w dojrzałych gospodarkach Unii Europejskiej, przechodząc od prostej sprzedaży eksportowej do przejmowania zagranicznych konkurentów.
Sprzyjająca koniunktura na zakupy w starej Europie
Rynkowy trend wyraźnego przyspieszenia akwizycyjnego dostrzegają zarówno reprezentanci organizacji biznesowych, jak i same instytucje finansowe. Dr Krzysztof Mazur, prezes Rady Polskich Przedsiębiorców Globalnych, zwrócił uwagę, że atrakcyjne wyceny podmiotów w Europie Zachodniej tworzą idealne okno transakcyjne dla firm z naszej części kontynentu.
Odpowiedzią na te potrzeby jest rozbudowa zagranicznych sieci handlowych przez wiodące banki. PKO Bank Polski konsekwentnie otwiera placówki dedykowane klientom biznesowym poza granicami kraju (m.in. w Niemczech i Czechach), budując strukturę mającą docelowo liczyć 12 zagranicznych oddziałów do 2027 roku.
Magdalena Rutkowska, dyrektor zarządzająca Pionem Korporacyjnej Bankowości Międzynarodowej w PKO BP, zadeklarowała celem instytucji staje się pozycja pierwszego wyboru dla polskich przedsiębiorstw na kluczowych rynkach UE oraz rola bramy wjazdowej dla kapitału zagranicznego wchodzącego do Polski.
Dlaczego przegrywamy z mniejszymi rynkami?
Mimo rekordowych statystyk, wskaźniki zagranicznej ekspansji polskiego biznesu wciąż pozostają w cieniu osiągnięć przedsiębiorstw z mniejszych gospodarek regionu, na przykład z Czech. Jak wyjaśniał Lech Gałkowski z Erste Bank Polska, wynika to ze struktury rodzimego rynku – fundamentem polskiej gospodarki są wysoce elastyczne, lecz wciąż rozproszone małe i średnie przedsiębiorstwa, w których proces kumulacji kapitału niezbędnego do wielkoskalowych przejęć dopiero postępuje.
Największe wyzwanie ujawnia się jednak w momencie, gdy polskie firmy przekształcają się w globalne korporacje. Wówczas rodzimy sektor bankowy przestaje nadążać za potrzebami swoich klientów.
Tradycyjne polskie instytucje finansowe posiadają kompetencje i płynność wystarczającą do obsługi eksportu oraz średnich transakcji w regionie Europy Środkowo-Wschodniej i Unii Europejskiej. Problem pojawia się przy projektach wielkoskalowych i skomplikowanych produktowo. Michał Kurowski z firmy Strategy& (części sieci PwC) zauważa, że wraz ze wzrostem złożoności produktów rośnie dystans kompetencyjny i kapitałowy, w efekcie czego najpotężniejsze transakcje krajowych liderów są przejmowane przez banki globalne.
Ograniczeniem pozostaje także bariera geograficzna. O ile polska bankowość korporacyjna stabilnie wspiera biznes w Europie, o tyle finansowanie przedsięwzięć po drugiej stronie Atlantyku czy w egzotycznych jurysdykcjach stanowi dla krajowych instytucji znaczne wyzwanie operacyjne.
Trend, który zmusi banki do transformacji
Podczas panelu dyskusyjnego wiceprezesów banków, moderowanego przez Zbigniewa Jagiełłę, uczestnicy debat (reprezentujący m.in. BGK, VeloBank, Pekao S.A., BNP Paribas oraz Bank Millennium) zgodzili się z tezą, że zagraniczne przejęcia przestały być incydentalnymi wydarzeniami, a stały się trwałą strategią biznesową.
Robert Sochacki z Pekao S.A. podkreślił, że przechodzenie od otwierania zagranicznych filii do bezpośredniego wykupu rynkowej konkurencji będzie procesem przybierającym na sile. Aby polski sektor bankowości korporacyjnej nie został wyparty z najbardziej dochodowej obsługi rodzimych czempionów, instytucje finansowe muszą przyspieszyć rozwój produktów strukturyzowanych i zwiększyć obecność w międzynarodowych konsorcjach bankowych.
