Koniec ery taniej siły roboczej? Luka kompetencyjna zagraża inwestycjom
Polska gospodarka przechodzi głęboką transformację: model biznesowy oparty na przewadze kosztowej bezpowrotnie się wyczerpuje. O konkurencyjności rodzimych przedsiębiorstw coraz częściej decydują produktywność, dynamika wdrażania zaawansowanych systemów oraz zdolność do kreowania produktów o wyższej wartości dodanej. Jak wskazuje Patryk Madaj, dyrektor ds. personalnych ABB w Polsce, rozwój firm coraz rzadziej ogranicza brak kapitału czy technologii – główną barierą staje się pogłębiający się niedobór wykwalifikowanych kadr.
Rozwój cyfryzacji, sztucznej inteligencji oraz automatyzacji zderza się w Polsce z niekorzystnymi trendami demograficznymi. Starzenie się społeczeństwa i kurcząca się populacja w wieku produkcyjnym sprawiają, że problem na rynku pracy zmienił swój charakter z ilościowego na jakościowy. Szczególnie dotkliwe braki odnotowują sektor IT, automatyka, inżynieria, energetyka oraz nowoczesny przemysł wytwórczy.
Inwestorzy zmieniają kryteria
Choć Polska nadal przyciąga kapitał zagraniczny – co potwierdza napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych na poziomie około 61 mld zł w 2025 roku – brak systemowych rozwiązań w obszarze edukacji może ten trend wyhamować. W ocenie przedstawiciela ABB, międzynarodowe koncerny redefiniują swoje priorytety przy wyborze lokalizacji dla nowych projektów.
Jeśli Polska nie zapewni odpowiedniego zaplecza eksperckiego, kluczowe inwestycje z obszaru high-tech, zaawansowanej automatyzacji i AI mogą trafić do krajów oferujących bogatszą bazę talentów. Dostęp do odpowiednio przeszkolonych kadr przestaje być wyłącznie domeną działów HR, a staje się warunkiem koniecznym do zachowania ciągłości biznesowej i tempem rozwoju przedsiębiorstw.
Banki udzieliły mikroprzedsiębiorcom ponad 83 tys. kredytów. Mimo to inwestycje maleją
Recepta dla gospodarki
Ekspert ABB podkreśla, że przygotowanie doświadczonego specjalisty technicznego wymaga lat, a obecnie większość kosztów przyuczenia absolwentów do realiów rynkowych spoczywa bezpośrednio na barkach przedsiębiorców. Aby zapobiec powiększaniu się luki kompetencyjnej, konieczna jest głęboka reforma systemu kształcenia oraz proaktywne podejście do przekwalifikowywania pracowników.
Do kluczowych wyzwań i rekomendacji dla polskiego rynku należą:
- Reforma edukacji zawodowej i wyższej – dostosowanie programów nauczania do realiów przemysłowych, z naciskiem na pracę na danych, automatykę i optymalizację procesów,
- Reskilling i upskilling – stworzenie warunków do ciągłego podnoszenia i zmiany kwalifikacji dla osób już aktywnych zawodowo,
- Partnerstwo publiczno-prywatne – stworzenie długofalowego, krajowego programu rozwoju kompetencji technicznych i cyfrowych realizowanego wspólnie przez administrację rządową, biznes oraz sektor edukacji.
Bez zintegrowanych działań na poziomie państwowym sam dostęp do nowoczesnych narzędzi nie wystarczy, by utrzymać tempo transformacji innowacyjnej polskiej gospodarki.
źródło: Forsal
