Wrześniowe wyhamowanie? GUS informuje o spadku liczby nowych firm i rosnącej zamrażarce biznesu
Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) dotyczące stanu rejestru REGON na koniec sierpnia 2026 roku przynoszą sygnały ochłodzenia w obszarze powstawania nowych podmiotów gospodarczych. W ubiegłym miesiącu zarejestrowano w Polsce 25,9 tys. nowych firm, co oznacza spadek o 9,1 proc. w porównaniu do lipca. Łączna liczba podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru sięgnęła 5,521 mln.
Statystyki wskazują również na pewne uspokojenie po stronie likwidacji biznesów – w sierpniu wyrejestrowano 14,8 tys. podmiotów, czyli o 10,4 proc. mniej miesiąc do miesiąca. Równocześnie uderzającym i stale rosnącym zjawiskiem pozostaje powiększająca się grupa przedsiębiorstw w stanie uśpienia. Na koniec sierpnia aktywność zawiesiło aż 864,1 tys. firm, stanowiąc już 15,6 proc. wszystkich podmiotów zarejestrowanych w Polsce. Ich liczba wzrosła o kolejne 1,0 proc. względem lipca.
Fala zamrażania biznesu – stały trend czy efekt rosnących kosztów?
Dla pełniejszego zrozumienia bieżącej kondycji polskiego mikro- i małego biznesu warto zestawić dane GUS z ostatnich miesięcy i lat. Spadek liczby nowo rejestrowanych firm oraz systematyczny przyrost przedsiębiorstw z ze stanem “zawieszona” nie są przypadkowym wahnięciem, lecz kontynuacją głębszego procesu, który nasila się w polskiej gospodarce.
Z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) oraz analiz z pierwszej połowy 2026 roku wynika, że mikrofirmy zmagają się z bezprecedensową presją kosztową. Tylko w I półroczu 2026 roku do CEIDG wpłynęło ponad 108 tys. wniosków o wykreślenie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) – o 8,4 proc. więcej rdr – oraz aż 191,4 tys. wniosków o zawieszenie (wzrost o 6,7 proc. rdr).
Eksperci rynku pracy i analitycy biznesowi wskazują na kluczowe czynniki wypychające przedsiębiorców na margines aktywności.
- Stale rosnące koszty stałe – sukcesywne podnoszenie płacy minimalnej wywołuje efekt presji płacowej oraz pociąga za sobą rosnące stawki składek na ubezpieczenia społeczne (ZUS) i składkę zdrowotną, które stanowią potężny ciężar zwłaszcza dla mikrofirm.
- Niepewność prawno-podatkowa oraz zatory płatnicze – wydłużające się terminy regulowania faktur przez kontrahentów w połączeniu z podwyższonym kosztami operacyjnymi zmuszają wielu właścicieli firm do schronienia się w “zamrażarce” prawnej.
- Sezonowość – sierpień tradycyjnie charakteryzuje się niższą aktywnością zakładań nowych działalności ze względu na okres wakacyjny, jednak tempo wzrostu liczby zawieszeń potwierdza, że nie jest to wyłącznie efekt kalendarzowy.
REGON a stan faktyczny – ilu przedsiębiorców realnie działa na rynku?
Różnica między formalną liczbą wpisów w rejestrze REGON (5,52 mln) a realnie działającymi podmiotami rzuca nowe światło na krajobraz polskiej przedsiębiorczości.
Po odliczeniu podmiotów zawieszonych (864,1 tys.) oraz wpisów nieaktywnych lub martwych martwych martwych struktur, szacuje się, że w Polsce realne operacje gospodarcze prowadzi niespełna 2,8–2,9 mln firm. Aż 95,9 proc. ze wszystkich faktycznie funkcjonujących przedsiębiorstw stanowią mikrofirmy zatrudniające do 9 osób.
Opcja zawieszenia działalności stała się dla polskich przedsiębiorców strategicznym buforem bezpieczeństwa. Pozwala uniknąć płacenia składek społecznych i podatków w okresach dekoniunktury lub braku zleceń, stanowiąc alternatywę dla ostatecznej likwidacji podmiotu. Narastająca z miesiąca na miesiąc pula uśpionych firm wskazuje jednak, że znaczna część mikro-biznesu nie jest w stanie na stałe udźwignąć obecnych wymogów fiskalnych i rynkowych, co wymusi w najbliższych kwartałach dalsze dyskusje nad systemowymi ułatwieniami dla najmniejszych graczy rynkowych.
