Bariery produktywności w polskim biznesie. Co wymaga poprawy?

Z przekazanego raportu z badań wśród pracodawców i pracowników wynika, że wzrost efektywności firm wymaga usprawnień w obszarze zarządzania oraz rozwijania kompetencji pracowników i menedżerów.

Najczęściej wskazywaną przez firmy barierą produktywności, poza niedoborem kadr (26,7 proc.), przemęczeniem i wypaleniem zawodowym (22,5 proc.), są: nadmiar obowiązków i równoległe prowadzenie kilku projektów (20,4 proc.), niedopasowanie kompetencji zatrudnionych do potrzeb organizacji (19,4 proc.), a także wysoka rotacja (17,5 proc.).

Jak wskazali autorzy raportu, takie wyniki sugerują, że są to bardziej problemy kadrowe niż technologiczne i firmy zdają sobie z tego sprawę. Z badania wynika, że niższe wyniki uzyskały nieefektywna organizacja pracy lub produkcji (15,7 proc.) oraz zbyt niski poziom automatyzacji i wykorzystania technologii (15,1 proc.).

„Możliwe, że dla wielu firm pilniejsze są dziś ograniczenia związane z tu i teraz: niedobory kadrowe, przeciążenie zespołów, rotacja i luki kompetencyjne. Niewystarczająca automatyzacja czy inne wykorzystanie technologii mogą schodzić na dalszy plan, nawet jeśli w praktyce też ograniczają efektywność” – podkreśliła dyrektor zarządzająca Gi Group Anna Wesołowska.

W raporcie zwrócono uwagę, że niemal co piąta z badanych firm (18,8 proc.) nie dostrzega istotnych barier produktywności w swoich organizacjach, a 14,5 proc. ma trudność z ich wskazaniem.

Płaca minimalna w 2027 roku. Rząd decyduje o stawkach, związki zawodowe chcą więcej!

Jakie bariery napotykają małe, średnie i duże firmy?

Skala i charakter barier produktywności różnią się w zależności od wielkości organizacji i branży. Małe firmy najczęściej wskazują niedobór pracowników (29 proc.). Relatywnie często pojawiają się również niedopasowanie kompetencji (21 proc.) i przemęczenie (21 proc.).

Średnie przedsiębiorstwa także najczęściej mierzą się z deficytem kadr (24 proc.), jednak problemy są bardziej rozproszone. Jedna piąta firm wskazuje jednocześnie przemęczenie i wypalenie zawodowe oraz rotację.

Duże organizacje najczęściej wskazują jednocześnie na niedobór kadr (27 proc.), przemęczenie i wypalenie zawodowe (27 proc.) oraz nadmiar zadań i projektów (24 proc.). Częściej niż pozostałe firmy zwracają uwagę na wysoką rotację (20 proc.).

Inwestycja w kompetencje pracowników i poprawę planowania

Przedsiębiorcy najczęściej upatrują szans na poprawę produktywności w lepszym planowaniu i organizacji pracy. W ciągu ostatniego roku wdrożyło je blisko 40 proc. organizacji. Szczególnie aktywne były pod tym względem średnie firmy (44 proc.) oraz przedsiębiorstwa z sektora transportu i logistyki, gdzie odsetek ten sięgnął 50 proc. Drugim rozwiązaniem jest rozwój kompetencji pracowników – takie działania realizowało ponad 28 proc. organizacji. Częściej inwestowały w nie małe i duże firmy, zwłaszcza z sektora handlu i usług.

Znacznie rzadziej przedsiębiorstwa decydowały się na inwestycje w automatyzację i technologie (19,8 proc.) oraz optymalizację procesów (19,6 proc.). Aktywność w tym obszarze widoczna była przede wszystkim wśród największych organizacji i firm przemysłowych.

Jak zauważono w raporcie, niemal co czwarta organizacja (23,3 proc.) deklaruje, że w ostatnim roku nie podejmowała działań ukierunkowanych na wzrost produktywności. Najczęściej dotyczyło to firm dużych (25 proc.) i średnich (24 proc.).

Migranci ratują polski biznes. Kluczowe branże nie dałyby rady bez nich, dowiedz się więcej!

Kto najsilniej odczuwa presję zawodową?

Z badania wynika, że perspektywa pracowników w dużej mierze pokrywa się z diagnozami firm. Główne bariery utrudniające efektywne wykonywanie obowiązków zawodowych mają dziś przede wszystkim charakter organizacyjny i wynikają z przeciążenia obowiązkami.

Najsilniej presję intensywności pracy odczuwają osoby w wieku 25–54 lata. W grupie 25–44 lata 39 proc. badanych wskazuje przemęczenie lub stres jako główną barierę efektywności, a 37 proc. mówi o zbyt dużej liczbie zadań wykonywanych jednocześnie. Problem przemęczenia wyraźniej widać wśród osób w wieku 45–54 lata – tutaj odsetek sięga już 43 proc., najwyżej spośród wszystkich grup wiekowych.

Największe przeciążenie obowiązkami deklarują osoby na stanowiskach kierowniczych i specjaliści.

Portfel Polaka w 2025 roku. Zarabiamy więcej, ale zmieniły się nasze nawyki? Sprawdź!

Na nadmiar zadań wykonywanych jednocześnie wskazuje 52 proc. pracowników administracji i instytucji publicznych. 42 proc. mówi o przemęczeniu lub stresie. To najwyższe wyniki spośród wszystkich analizowanych branż. Tak wysoki poziom przeciążenia – jak ocenili autorzy raportu – może być efektem wieloletnich niedoborów kadrowych, rosnącej liczby obowiązków oraz ograniczonych możliwości zwiększania zatrudnienia.

„Barometr rynku pracy 2026” powstał na podstawie badań przeprowadzonych przez Agencję Badań Rynku i Opinii SW Research. Badania zostały zrealizowane pod koniec lutego i na początku marca 2026 r. na łącznej grupie 1074 pracowników i pracodawców.