Rosną koszty i liczba zwolnień lekarskich w Polsce. Wydatki na chorobowe sięgnęły 0,9 procent PKB
Wydatki na zasiłki oraz wynagrodzenia chorobowe osiągnęły w 2025 roku poziom 34,9 mld złotych, co oznacza wzrost o 12,4 procent w stosunku do roku poprzedniego. Z najnowszego raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) wynika, że wypłaty z tytułu czasowej niezdolności do pracy stanowiły równowartość około 0,9 procent PKB.
Zależność ta wiąże się nie tylko z rosnącymi płacami i inflacją, ale także ze stałym wzrostem liczby osób objętych systemem ubezpieczeniowym oraz istotnymi zmianami w strukturze demograficznej i zdrowotnej polskiego społeczeństwa.
Długotrwały wzrost liczby zwolnień i zmiany w strukturze absencji
Z analizy PIE wynika, że w perspektywie kilkunastu lat zauważalnie zwiększyła się skala korzystania ze zwolnień lekarskich. Między trzecim kwartałem 2012 roku a analogicznym okresem 2026 roku łączna liczba dni absencji chorobowej wzrosła o 20 procent, podczas gdy liczba wystawionych zaświadczeń skoczyła aż o 35,2 procent.
Większa dynamika przyrostu liczby zwolnień niż samych dni absencji wskazuje na częstsze, lecz krótsze nieobecności w pracy. Zaświadczenia wystawiane na okres do 5 dni stanowiły 43,9 procent ogółu wszystkich druków L4, natomiast przeciętna długość pojedynczego zwolnienia ukształtowała się na poziomie 10,82 dnia.
Portale rekrutacyjne mają nowego rywala. Jak AI zmienia sposób szukania pracy i rekrutowania?
Eksperci publicznego think tanku zwracają uwagę na głęboką zmianę przyczyn niezdolności do pracy. W długim okresie wyraźnie zmalał udział absencji związanych z ciążą, porodem i połogiem, co wpisuje się w ogólne trendy demograficzne. Równocześnie dominującą pozycję w strukturze dni absencji objęły zwolnienia wynikające z zaburzeń psychicznych oraz chorób układu mięśniowo-szkieletowego, co odzwierciedla narastające wyzwania związane ze starzeniem się kadr i obciążeniami cywilizacyjnymi.
Wpływ czynników demograficznych i bazy ubezpieczonych
Analitycy Polskiego Instytutu Ekonomicznego podkreślają, że wzrost wskaźników absencji należy interpretować w kontekście zmian na rynku pracy i rozszerzania ochrony ubezpieczeniowej. Między drugim kwartałem 2012 roku a drugim kwartałem 2026 roku liczba osób objętych ubezpieczeniem chorobowym zwiększyła się z 13,23 mln do 14,54 mln, czyli o 9,9 procent.
Większa populacja ubezpieczonych automatycznie przekłada się na wyższą wolumenowo liczbę wydawanych zaświadczeń, jednak modyfikacja struktury schorzeń – w stronę przewlekłych chorób kręgosłupa i kryzysów zdrowia psychicznego – pozostaje stałym wyzwaniem dla systemu ubezpieczeń społecznych oraz samych pracodawców.
