Fala niewypłacalności w polskim biznesie. Rok 2026 może przynieść nowy rekord?
Polska gospodarka mierzy się z wyraźnym wzrostem liczby firm w kryzysie. Jak wynika z najnowszego raportu Coface, w ubiegłym roku aż 6,5 tys. przedsiębiorstw ogłosiło niewypłacalność – to o blisko 18 proc. więcej niż w 2024 roku. Choć prognozy na 2026 rok zakładają dalszy wzrost tej liczby, eksperci dostrzegają światełko w tunelu.
Sektor usług oraz budownictwo to branże, które najdotkliwiej odczuły pogorszenie koniunktury w ostatnich dwunastu miesiącach. Z danych Coface wynika, że usługi odpowiadają za blisko 1/3 wszystkich przypadków niewypłacalności (1859 firm).
Tuż za nimi plasuje się budownictwo z wynikiem 1155 przedsiębiorstw, co stanowi 18 proc. ogółu, ale jednocześnie cechuje się jedną z najwyższych dynamik wzrostu problemów w ujęciu rok do roku.
Globalne kleszcze
Zdaniem analityków, polski biznes znalazł się pod silną presją czynników zewnętrznych. Eskalacja wojen handlowych wywołanych przez USA oraz przedłużająca się niepewność co do polityki celnej uderzyły bezpośrednio w naszych eksporterów. Do tego dochodzi “efekt przekierowania” towarów z Chin.
Eksperci Coface zwracają uwagę, że chińscy producenci, blokowani wysokimi cłami na rynku amerykańskim, zalewają swoją nadprodukcją Europę. Tworzy to morderczą presję konkurencyjną dla rodzimych firm, które jednocześnie muszą radzić sobie ze stagnacją u naszego największego partnera handlowego – w Niemczech.
Wiceprezes Coface, Paweł Tobis, wskazuje na dwoisty charakter problemów polskiego biznesu:
“Na sektory produkcyjne negatywny wpływ wywarły wydarzenia na rynkach światowych, w tym osłabienie koniunktury w strefie euro, napływ towarów importowanych – głównie z Azji – czy turbulencje w handlu zagranicznym wywołane wojnami celnymi zainicjowanymi przez USA”.
“Z drugiej strony należy odnotować rolę wysokiej bazy kosztowej – efekt zmian wynagrodzeń oraz wzrostu kosztów stałych, co w dużej mierze przyczynia się do kłopotów przedsiębiorców z takich sektorów jak handel i usługi” – wyjaśnia Paweł Tobis.
Spadek zadłużenia w motoryzacji jest pozorny? Branża kurczy się coraz szybciej!
Presja kosztowa dusi handel i usługi
O ile przemysł walczy o rynki zbytu, o tyle firmy działające w kraju zmagają się z wewnętrznym “potworem kosztowym”. Systematyczny wzrost wynagrodzeń oraz rosnące koszty stałe sprawiają, że marże w handlu i usługach stają się coraz cieńsze. Dla wielu podmiotów, zwłaszcza tych o mniejszej skali działania, utrzymanie płynności finansowej przy obecnej bazie kosztowej stało się wyzwaniem nie do przeskoczenia.
Restrukturyzacja zamiast upadłości
W raporcie pojawia się jednak istotne zastrzeżenie: wysoka liczba niewypłacalności nie zawsze oznacza definitywny koniec firmy na rynku. Eksperci zauważają rosnącą świadomość prawną menedżerów, którzy zamiast ogłaszać upadłość i likwidować majątek, coraz chętniej sięgają po procedury restrukturyzacyjne.
To właśnie restrukturyzacje będą w dużej mierze kształtować statystyki w nadchodzących miesiącach. Pozwalają one na zawarcie układu z wierzycielami i kontynuowanie działalności, co w dłuższej perspektywie jest korzystniejsze dla gospodarki niż masowe bankructwa.
Dziury w domowym budżecie. Z czego zrezygnowaliby Polacy? Sprawdź!
Prognoza na 2026
Coface szacuje, że w 2026 roku liczba przedsiębiorstw z problemami z płynnością wzrośnie do około 7,5 tys. przypadków. Choć nominalnie jest to wzrost, dynamika tego zjawiska ma szansę wyhamować.
“W 2026 roku liczba przedsiębiorstw z problemami z płynnością wzrośnie prawdopodobnie do ok. 7,5 tys. przypadków. Jednak, dzięki sprzyjającemu otoczeniu makroekonomicznemu, dynamika tego wzrostu powinna wyraźnie wyhamować w porównaniu z latami 2023-2025” – przewidują autorzy raportu.
Wyhamowanie dynamiki to sygnał, że rynek powoli adaptuje się do nowych warunków kosztowych i geopolitycznych. Kluczowe dla poprawy sytuacji będzie jednak ożywienie w strefie euro oraz stabilizacja na globalnym rynku handlowym, co pozwoliłoby polskiemu przemysłowi odzyskać dawny wigor.
