Jak geopolityka wpływa na biznes? Sektor transportu najbardziej odczuł negatywne skutki
Polska gospodarka wykazuje wciąż sporą odporność na napiętą sytuację geopolityczną. Negatywny wpływ konfliktu zbrojnego na Bliskim Wschodzie odczuło jedynie 17 proc. firm – wynika z badania „Szybki Monitoring NBP”. Które branże są najbardziej podatne na negatywne skutki? Z jakimi wyzwaniami mierzą się polskie firmy? Jak długo będą odczuwalne skutki konfliktu na Bliskim Wschodzie?
Jak wynika z raportu, 61 proc. ankietowanych przedsiębiorstw oceniła swoją sytuację w II kwartale 2026 r. jako dobrą lub bardzo dobrą.
NBP wskazał, że skutki konfliktu na Bliskim Wschodzie były silniej odczuwalne przez przedsiębiorstwa aktywne na rynkach międzynarodowych niż przez firmy działające wyłącznie na rynku krajowym. Negatywny wpływ konfliktu zadeklarowało odpowiednio 21 proc. i 13 proc. badanych podmiotów.
Jakie konsekwencje geopolityki odczuwają polskie firmy?
Najbardziej dotkniętym sektorem okazał się transport, gdzie wyraźnie negatywny wpływ konfliktu wskazało 36 proc. przedsiębiorstw. Wysoką wrażliwość odnotowano również w przetwórstwie przemysłowym (22 proc.), handlu (16 proc.) oraz energetyce (12 proc.). Najmniej skutki konfliktu odczuł sektor usługowy, gdzie negatywne oddziaływanie wskazało 6 proc. firm.
Przedsiębiorstwa najczęściej wskazywały, że konflikt przełożył się na wzrost kosztów działalności, zwłaszcza cen paliw i energii – odpowiedź tę wskazało 47 proc. firm odczuwających jego skutki. Dla 17 proc. problemem był wzrost cen surowców i komponentów.
Część przedsiębiorstw wskazała również na wzrost niepewności związanej z prowadzeniem działalności (8 proc.), zakłócenia w łańcuchach dostaw (5 proc.) oraz pogorszenie koniunktury krajowej lub zagranicznej (4 proc.).
W odpowiedzi na sytuację geopolityczną 40 proc. przedsiębiorstw podjęło działania dostosowawcze. Najczęściej firmy renegocjowały warunki współpracy z partnerami biznesowymi (13 proc.) oraz podnosiły ceny swoich produktów i usług (13 proc.). Z kolei 9 proc. przedsiębiorstw ograniczyło inwestycje, a 3 proc. zmniejszyło skalę działalności lub produkcji.
Jakie są największe bariery rozwoju przedsiębiorstw?
Większość ankietowanych przedsiębiorstw zakłada jednak, że skutki konfliktu będą przejściowe. Zdaniem 73 proc. firm, negatywne konsekwencje powinny ustąpić w ciągu sześciu miesięcy od zakończenia działań zbrojnych.
NBP zwrócił uwagę, że w przypadku przedłużania się konfliktu więcej przedsiębiorstw będzie skłonnych do podejmowania działań dostosowawczych. Takie plany deklaruje 54 proc. ankietowanych podmiotów, przy czym najczęściej rozważanym rozwiązaniem byłoby dalsze podnoszenie cen (23 proc.).
Rosnące koszty działalności, obejmujące ceny surowców, energii i paliw, pozostają główną barierą rozwoju przedsiębiorstw, choć skala tego problemu nieco zmniejszyła się względem poprzedniego kwartału. Drugą najczęściej wskazywaną przeszkodą była sytuacja geopolityczna, a trzecią – niski lub malejący popyt.
Pomimo utrzymujących się wyzwań prognozy sytuacji gospodarczej formułowane przez przedsiębiorstwa zarówno w perspektywie kwartału, jak i roku pozostały relatywnie optymistyczne i bardziej korzystne od typowych dla badania. Poprawę krótkoterminowych prognoz odnotowano m.in. w przetwórstwie przemysłowym i transporcie, podczas gdy pogorszenie nastrojów wystąpiło w budownictwie oraz handlu.
