Opłaty za śmieci będą droższe? Rząd wciąż nie przyjął kluczowej ustawy
Dane za I półrocze pokazują, że system kaucyjny odebrał gminom nawet połowę dochodów z plastiku i aluminium. Samorządowcy alarmują, że bez ustawy o ROP mieszkańców dotkną podwyżki opłat – podaje „Rzeczpospolita”. Czego dotyczy ustawa o ROP? Na czym polega gospodarka obiegu zamkniętego?
Planowana opłata od przedsiębiorców w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) nie zostanie uchwalona przed końcem obecnej kadencji Sejmu – ustaliła „Rz”.
Prezes zarządu Rady Regionalnych Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIPOK), Piotr Szewczyk w rozmowie z dziennikiem wskazuje, że w pierwszym półroczu br. gminne instalacje komunalne straciły około 50 proc. dochodów ze sprzedaży surowców, podczas gdy koszt zagospodarowania odpadów w tych instalacjach wzrósł o około 15 proc.
Piotr Szewczyk wyjaśnia, że z tzw. żółtych worków wyjęto dwa najcenniejsze surowce – metalowe puszki osiągające wartość 9 tys. zł za tonę oraz butelki PET. Jak zarazem podkreśla, masa odpadów z tworzyw sztucznych i metali spadła zaledwie o 3–4 proc. Te straty będą musiały pokryć samorządy, a w konsekwencji – mieszkańcy.
Przypomnijmy, że system kaucyjny działa w Polsce od 1 października 2025 r. Do napojów w butelkach plastikowych (do 3 l), metalowych puszkach (do 1 l) doliczana jest kaucja w wysokości 50 groszy, którą można odzyskać po oddaniu opakowania. Zgodnie z obowiązującymi przepisami w systemie kaucyjnym od 2026 r. są też butelki szklane wielokrotnego użytku do 1,5 l – w ich przypadku kaucja wynosi 1 zł. Kaucję odzyskujemy po oddaniu opakowania do specjalnych automatów zwrotnych lub w sklepach.
System kaucyjny wszedł w nawyk Polakom? Wakacje to zweryfikują, dowiedz się więcej!
Samorządy już od lat czekają na wprowadzenie ROP
Marek Wójcik, pełnomocnik zarządu Związku Miast Polskich ds. legislacyjnych, zaznacza, że samorządy od lat oczekują na wprowadzenie ROP. Stwierdził, że skutki systemu kaucyjnego są już boleśnie odczuwalne ze względu na spadek dochodów ze sprzedaży surowców oraz spadek efektywności spółek komunalnych. Również Wójcik przestrzega, że brak uchwalenia ustawy o ROP prawdopodobnie zmusi samorządy do podniesienia opłat za wywóz śmieci.
Rozszerzona odpowiedzialność producenta to projekt, który zakłada, że producenci ponoszą odpowiedzialność za cały cykl życia swoich produktów. Oznacza to ponoszenie przez nich kosztów związanych z zagospodarowaniem odpadów powstałych z ich produktów.
ROP ma na celu zmniejszenie negatywnego wpływu produktów na środowisko i jest jednym z kroków ku gospodarce obiegu zamkniętego. Model ten polega na minimalizacji odpadów oraz preferowaniu używania materiałów wielokrotnego użytku.
Dotyczy nie tylko producentów, ale też konsumentów. W gospodarce obiegu zamkniętego maksymalnie wydłuża się cykl życia produktów. Oznacza to m.in. naprawę, odnawianie, pożyczanie czy recykling istniejących materiałów i produktów tak długo jak to możliwe.
Od 31 lipca obowiązują przepisy unijnego prawa do naprawy
Wcześniej pisaliśmy na 26.piętrze, że dawniej kupiony sprzęt AGD mógł wytrzymać lata, a w razie usterki łatwo było o jego naprawę. Obecnie coraz częściej sprzęty ledwo wytrzymują do upływu czasu gwarancji. Zdarza się też, że psują się jeszcze przed jej upływem, a konsument woli wówczas skorzystać z wymiany na nowy sprzęt. To z jednej strony często tańsze rozwiązanie niż naprawa, a z drugiej strony większa gwarancja, że nowy sprzęt nie zepsuje się zaraz ponownie.
Polska przestanie być samowystarczalna żywnościowo? Deficyt wody alarmującym problemem!
Odpowiedzią na te wyzwania jest Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1799 o prawie do naprawy. Weszła ona w życie 30 lipca 2024 r, tyle że zmiana podzielona jest na etapy. Nakłada ona na producentów urządzeń AGD i elektroniki użytkowej obowiązek zapewnienia dostępu do części zamiennych oraz napraw niedopłatnie lub po rozsądnych cenach. To nie koniec korzyści dla konsumentów, ponieważ wybór naprawy zamiast zakupu nowego urządzenia, daje 12-miesięczne przedłużenie gwarancji. Jak podaje Puls Biznesu naprawa poza autoryzowanym serwisem nie będzie pozbawiać uprawnień gwarancyjnych.
Dyrektywa ma na celu obniżenie kosztów życia konsumentów oraz jest odpowiedzią na niepokojąco wysoką liczbę produkcji elektrośmieci. Jest kolejnym krokiem ku gospodarce obiegu zamkniętego, gdzie minimalizuje się odpady poprzez jak najdłuższe utrzymanie produktów, materiałów i surowców w obiegu.
